#Hàng hóa

24HMONEY đã kiểm duyệt

Kịch bản đổi ngôi trên thị trường xăng dầu khi E10 "lên nòng"

Trước sức ép nghẹt thở từ biến động địa chính trị toàn cầu, Việt Nam đang quyết liệt rút ngắn lộ trình phủ sóng xăng sinh học E10 ngay trong tháng 4/2026. Đây không chỉ là cuộc chuyển dịch xanh, mà là chiến lược "nội sinh hóa" nguồn cung năng lượng, buộc thị trường phải thay đổi bằng những đòn bẩy thuế phí đủ mạnh để chinh phục túi tiền người tiêu dùng.

Trong bối cảnh biến động toàn cầu ngày càng phức tạp, bài toán an ninh năng lượng buộc Việt Nam phải dịch chuyển nhanh hơn. Trọng tâm không chỉ là đảm bảo nguồn cung, mà còn là nâng cao hiệu quả sử dụng và giảm phụ thuộc vào bên ngoài.

Một bước đi đáng chú ý là việc đẩy sớm lộ trình triển khai xăng sinh học E10. Thay vì mốc giữa năm, chính sách này được rút ngắn, hướng tới giảm khoảng 10% lượng tiêu thụ xăng khoáng. Đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà là điều chỉnh chiến lược nhằm tái cấu trúc nguồn năng lượng theo hướng chủ động hơn.

Khác với xăng truyền thống, ethanol – thành phần chính của E10 – có thể sản xuất từ nguyên liệu nông nghiệp trong nước. Điều này mở ra chuỗi liên kết mới giữa năng lượng và nông nghiệp, vừa tạo đầu ra cho sản xuất, vừa giúp giảm áp lực nhập khẩu – vốn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng cung xăng dầu.

Ở góc độ dài hạn, chuyển sang xăng sinh học đồng nghĩa với dịch chuyển từ mô hình phụ thuộc sang tự chủ một phần nguồn cung. Đây cũng là bước đi phù hợp với mục tiêu giảm phát thải và định hướng phát triển xanh.

Tuy nhiên, để E10 thực sự đi vào thị trường, yếu tố giá vẫn mang tính quyết định. Theo ông Trịnh Quang Khanh, người tiêu dùng chỉ thay đổi khi lợi ích kinh tế đủ rõ ràng. Vì vậy, chính sách thuế, phí cần đóng vai trò “đòn bẩy”, giúp xăng sinh học tạo được chênh lệch giá hấp dẫn so với xăng khoáng.

Các đề xuất giảm thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế môi trường được xem là giải pháp trực tiếp để hạ giá bán, qua đó thúc đẩy chuyển đổi hành vi tiêu dùng. Khi lợi ích tài chính đủ lớn, thị trường sẽ tự điều chỉnh nhanh hơn, thay vì phụ thuộc vào khuyến khích hành chính.

Song song với mở rộng nguồn cung, bài toán tiết kiệm năng lượng cũng được đặt lên vị trí trung tâm. Theo ông Hà Đăng Sơn, phần lớn lãng phí hiện nay đến từ những thói quen tưởng như nhỏ: thiết bị vận hành không cần thiết, thói quen lái xe thiếu tối ưu… Những “rò rỉ” này khi cộng dồn tạo áp lực lớn lên hệ thống năng lượng.

Giải pháp không chỉ nằm ở ý thức mà còn ở công nghệ. Từ nhãn năng lượng đến các hệ thống điều khiển thông minh, đặc biệt là Internet of Things, đang cho phép giám sát và tối ưu tiêu thụ theo thời gian thực. Cách tiếp cận mới chuyển từ phụ thuộc vào hành vi cá nhân sang tự động hóa, giảm sai lệch và tăng hiệu quả.

Nhìn rộng hơn, tiết kiệm năng lượng không còn là lựa chọn phụ trợ mà trở thành một “nguồn cung vô hình”. Khi chi phí vận hành giảm, áp lực đầu tư hạ tầng cũng giảm theo, qua đó tối ưu hóa nguồn lực toàn nền kinh tế.

Chuyển đổi sang xăng sinh học vì thế không chỉ là thay đổi loại nhiên liệu, mà là bước dịch chuyển trong cách tiếp cận: từ tiêu dùng nhiều sang tiêu dùng hiệu quả, từ phụ thuộc sang chủ động.