Khủng hoảng trái phiếu toàn cầu: Liệu có điểm dừng?

Lợi suất trái phiếu Mỹ chứng kiến những thay đổi đột ngột, phản ánh sự bất ổn ngày càng tăng trong hệ thống tài chính toàn cầu. Các chuyên gia cảnh báo tình trạng này có thể kéo dài, gây áp lực lên nền kinh tế và gia tăng lo ngại về tác động của chính sách thuế quan đối với thị trường tài chính.

Biến động dữ dội trên thị trường trái phiếu toàn cầu không chỉ là dấu hiệu của sự bất ổn ngắn hạn, mà là lời cảnh tỉnh về một giai đoạn đầy thách thức và khó đoán trong tương lai.

Ngày 10/4/2025, khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố tạm hoãn mức thuế quan cao đối với hầu hết các quốc gia, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm giảm 8 điểm cơ bản, xuống 4,26%, sau khi có thời điểm tăng 22 điểm cơ bản trong phiên giao dịch trước đó. Tương tự, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm giảm 4 điểm cơ bản, xuống 3,87%, sau khi tăng 30 điểm cơ bản trong phiên giao dịch liền trước. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu 3 năm của Australia tăng mạnh nhất kể từ tháng 9/2022, lợi suất trái phiếu 2 năm của New Zealand tăng 9 điểm cơ bản, và lợi suất trái phiếu chuẩn 10 năm của Nhật Bản tăng 13 điểm cơ bản, lên 1,4%.

Theo các chuyên gia, những biến động này không chỉ phản ánh sự dao động ngắn hạn trên thị trường mà còn là dấu hiệu cảnh báo về mức độ bất ổn sâu sắc trong hệ thống tài chính toàn cầu, đặc biệt dưới tác động của các quyết định chính sách từ Washington.

Biến động trên thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ có thể tạo ra những làn sóng tác động lớn trên thị trường toàn cầu. Khi lợi suất trái phiếu Mỹ thay đổi, các nhà giao dịch thường dịch chuyển tài sản và điều chỉnh mức độ rủi ro, tạo ra hiệu ứng lan tỏa khắp các thị trường tài chính quốc tế.

Ông Tsutomu Soma, nhà giao dịch kỳ cựu tại Monex Inc. ở Tokyo, nhận định rằng "giai đoạn bất ổn này sẽ tiếp tục trong vài tuần tới" khi các quyết định về thuế quan vẫn còn chưa rõ ràng, và giới đầu tư đang tập trung vào biến động lợi suất trái phiếu Mỹ để điều chỉnh chiến lược.

Sự đảo ngược trên đường cong lợi suất – khi lợi suất trái phiếu ngắn hạn cao hơn lợi suất dài hạn – phản ánh mối lo ngại của các nhà đầu tư về tác động của thay đổi trong thương mại toàn cầu đối với tăng trưởng kinh tế và lạm phát. Đây là một thách thức lớn, khi những yếu tố này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kỳ vọng lãi suất trong tương lai.

Ông Leonard Kwan, nhà quản lý tiền tệ tại T. Rowe Price ở Hồng Kông, cảnh báo về sự suy giảm niềm tin vào thị trường trái phiếu Mỹ, vốn là điểm tham chiếu quan trọng trong hệ thống tài chính toàn cầu. Biến động gần đây trên thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ đã dấy lên những đồn đoán về nguyên nhân đợt bán tháo. Một trong những giả thuyết được đưa ra là lo ngại về sự đổ vỡ của giao dịch cơ sở – một chiến lược phổ biến mà các quỹ đầu cơ sử dụng để thu lợi từ sự chênh lệch giá giữa hợp đồng tương lai và giá giao ngay của trái phiếu kho bạc Mỹ.

Ngoài ra, áp lực từ các tổ chức đầu tư lớn sử dụng đòn bẩy tài chính, buộc phải cắt giảm vị thế của họ, cũng có thể là một yếu tố góp phần làm gia tăng biến động. Một giả thuyết khác cho rằng các ngân hàng trung ương từ các quốc gia có mối quan hệ căng thẳng với Mỹ có thể đang giảm bớt lượng trái phiếu kho bạc mà họ nắm giữ.

Sự gia tăng lợi suất trái phiếu Mỹ không chỉ làm ảnh hưởng đến thị trường tài chính mà còn tác động trực tiếp đến nền kinh tế toàn cầu. Lãi suất thực tăng sẽ đẩy chi phí vay vốn tăng lên, tạo ra áp lực tài chính mới và có thể gây ra một cú sốc kinh tế nghiêm trọng, nhất là khi nền kinh tế toàn cầu vốn đã chịu ảnh hưởng từ các mức thuế quan tác động đến thương mại quốc tế.

Bà Priya Misra, nhà quản lý danh mục đầu tư tại J.P. Morgan Investment Management, mô tả tình hình hiện tại là "một cú đòn ba trong một" đối với nền kinh tế – bao gồm chiến tranh thương mại, sự bất ổn và lãi suất cao hơn. Cảnh báo rằng sự biến động này sẽ còn kéo dài, bà Charu Chanana, chiến lược gia đầu tư trưởng tại Saxo Markets, dự đoán: "Biến động sẽ tiếp tục, và càng rõ rệt hơn sau các cuộc đàm phán thuế quan."