Không phải dầu khí, đây là mặt hàng hưởng lợi lớn nhất từ căng thẳng Trung Đông

Trong khi thế giới đổ dồn sự chú ý vào giá dầu, một loại hàng hóa khác là Ure đang âm thầm thiết lập đỉnh giá mới trong gần 4 năm qua. Căng thẳng tại eo biển Hormuz không chỉ đe dọa nguồn cung năng lượng mà còn kích hoạt "cơn lốc" tăng giá phân bón toàn cầu, tạo bệ phóng cho nhóm cổ phiếu DCM, DPM lập đỉnh lịch sử.

Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông không chỉ khiến thị trường năng lượng biến động mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa sang ngành phân bón – lĩnh vực giữ vai trò quan trọng đối với nông nghiệp toàn cầu.

Lo ngại gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz và nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng đã khiến giá phân bón tăng nhanh, đặc biệt là urê.

Theo dữ liệu giao dịch quốc tế, giá urê dạng hạt giao tại Trung Đông đã tăng lên khoảng 650 USD/tấn, trong khi mức phổ biến của năm trước chỉ khoảng 380–400 USD/tấn. Đây là vùng giá cao nhất kể từ cuối năm 2022.

Chỉ trong vài tháng, giá urê đã tăng mạnh trên nhiều khung thời gian: hơn 30% trong vòng một tháng, khoảng 60% trong ba tháng và vượt 70% nếu tính trong hơn một năm.

Doanh nghiệp phân bón nào hưởng lợi?

Theo đánh giá của giới phân tích, biến động tại Trung Đông có tác động trực tiếp đến thị trường phân bón bởi khí tự nhiên – nguyên liệu chính để sản xuất urê – thường biến động cùng giá năng lượng.

Nếu nguồn cung khí từ các quốc gia xuất khẩu lớn như Iran hay Qatar bị gián đoạn, thị trường urê quốc tế có thể phản ứng rất nhanh.

Khu vực Trung Đông hiện chiếm khoảng 20–25% tổng xuất khẩu urê toàn cầu. Vì vậy, bất kỳ rủi ro nào ảnh hưởng đến tuyến vận tải qua Strait of Hormuz đều có thể làm gián đoạn đáng kể nguồn cung phân bón trên thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp sản xuất urê sử dụng khí nội địa như PetroVietnam Fertilizer and Chemicals Corporation (mã DPM) và Ca Mau Fertilizer Joint Stock Company (mã DCM) được đánh giá có thể hưởng lợi nhờ chênh lệch giữa giá bán quốc tế và chi phí nguyên liệu.

Tồn kho lớn tạo lợi thế

Một yếu tố đáng chú ý là lượng tồn kho của các doanh nghiệp phân bón đang ở mức cao.

 

Cuối năm 2025, tồn kho của Đạm Cà Mau đạt gần 4.800 tỷ đồng, tăng mạnh so với đầu năm. Trong khi đó, Đạm Phú Mỹ cũng ghi nhận tồn kho hơn 3.400 tỷ đồng, gần gấp đôi so với trước đó.

Trong chu kỳ tăng giá của hàng hóa, lượng tồn kho lớn có thể trở thành lợi thế. Doanh nghiệp có thể bán sản phẩm được sản xuất ở mức chi phí thấp với giá bán cao hơn, qua đó cải thiện biên lợi nhuận.

Tuy nhiên, rủi ro cũng xuất hiện nếu giá hàng hóa đảo chiều, bởi doanh nghiệp có thể phải giảm giá bán hoặc trích lập dự phòng hàng tồn kho.

Cổ phiếu phân bón âm thầm tăng mạnh

Trên thị trường chứng khoán, nhóm cổ phiếu phân bón đã có diễn biến tích cực trong thời gian gần đây.

Chốt phiên 13/3, cổ phiếu DPM giao dịch quanh mức 33.200 đồng/cổ phiếu, trong khi DCM đạt khoảng 47.900 đồng/cổ phiếu. Tính từ đầu năm, hai mã này đã tăng khoảng 50–55%, tiến sát vùng đỉnh lịch sử.

Diễn biến này phần nào phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư vào chu kỳ tăng giá mới của thị trường phân bón.

Cơ hội và rủi ro song hành

Các chuyên gia trong ngành cho rằng mức độ ảnh hưởng của biến động giá phân bón còn phụ thuộc vào diễn biến và thời gian kéo dài của xung đột tại Trung Đông.

Một trong những rủi ro lớn nhất là khả năng gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải quan trọng của thế giới. Nếu tuyến vận tải này bị đóng, nguồn cung nhiều nguyên liệu đầu vào cho sản xuất phân bón có thể bị ảnh hưởng đáng kể.

Tuy vậy, bức tranh kinh doanh của các doanh nghiệp phân bón vẫn có những điểm sáng. Việc áp dụng cơ chế thuế giá trị gia tăng mới cho phép các nhà sản xuất được khấu trừ thuế đầu vào, qua đó giúp cải thiện chi phí và nâng cao lợi thế cạnh tranh so với sản phẩm nhập khẩu.