Khởi công đường sắt hơn 203.000 tỷ: Kỳ vọng giảm mạnh chi phí logistics phía Bắc

Sáng 19/12/2025, tại nhiều điểm cầu trên cả nước, Chính phủ đã đồng loạt khởi công, khánh thành và thông xe kỹ thuật 234 dự án, công trình trọng điểm tại 34 tỉnh, thành phố, chào mừng kỷ niệm 79 năm Ngày Toàn quốc kháng chiến và hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Trong số đó, Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng được đánh giá là một trong những công trình hạ tầng giao thông lớn bậc nhất phía Bắc, có ý nghĩa chiến lược đặc biệt về kinh tế, đối ngoại và quốc phòng – an ninh.

Khởi công tuyến đường sắt chiến lược trên hành lang Đông – Tây

Tại đầu cầu Lào Cai, lễ khởi công dự án được tổ chức trọng thể với sự tham dự của Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn, cùng lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, lãnh đạo các địa phương có tuyến đường sắt đi qua và Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam Hà Vĩ.

Buổi lễ do Bộ Xây dựng phối hợp với UBND các tỉnh, thành phố Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng tổ chức, kết nối trực tuyến tới 4 điểm cầu tại các ga Phú Thọ, Bắc Hồng (Hà Nội), Lương Tài (Hưng Yên) và Hải Dương Nam (Hải Phòng).

Việc chính thức khởi công đánh dấu bước khởi đầu quan trọng trong quá trình hình thành tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn hiện đại, tạo trục vận tải xuyên suốt từ cửa khẩu biên giới phía Bắc tới cảng biển nước sâu Lạch Huyện.

Quy mô gần 420km, kết nối thẳng với đường sắt Trung Quốc

Theo thiết kế, tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng có chiều dài tuyến chính khoảng 390,9km, cùng 27,9km tuyến nhánh, sử dụng đường đơn khổ tiêu chuẩn 1.435mm.

Tốc độ thiết kế được phân chia theo từng đoạn:

Tuyến đi qua 6 tỉnh, thành phố với 32 nhà ga, điểm đầu nối ray với đường sắt Trung Quốc tại phường Lào Cai (tỉnh Lào Cai) và điểm cuối tại ga cảng Lạch Huyện (đặc khu Cát Hải, TP. Hải Phòng) – trung tâm logistics và xuất nhập khẩu quan trọng của miền Bắc.

Tổng vốn đầu tư hơn 203.000 tỷ đồng, phấn đấu hoàn thành trước năm 2030

Dự án có tổng mức đầu tư hơn 203.200 tỷ đồng, được triển khai theo hình thức đầu tư công, dự kiến hoàn thành chậm nhất vào năm 2030.

Trong ngày 19/12, các hạng mục thuộc Dự án thành phần 1 chính thức được khởi công, bao gồm đầu tư hạ tầng kết nối các ga trên tuyến và quảng trường ga, với tổng vốn 3.298 tỷ đồng.

Dự án thành phần 2 – hạng mục lớn nhất – sẽ đầu tư xây dựng toàn bộ công trình đường sắt từ điểm nối ray biên giới Lào Cai đến ga Lạch Huyện, với tổng vốn khoảng 155.503 tỷ đồng. Theo kế hoạch, dự án này sẽ được phê duyệt trong năm 2026 và khởi công xây dựng từ tháng 12/2026.

Bên cạnh đó, dự án còn bao gồm 8 dự án thành phần liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật lớn, trong đó công tác giải phóng mặt bằng được các địa phương ưu tiên triển khai sớm.

Tăng cường liên vận quốc tế, giảm chi phí logistics

Phát biểu tại buổi lễ, Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam Hà Vĩ cho biết, tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng là dự án hợp tác trọng điểm giữa hai nước, nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai Nhà nước.

Theo Đại sứ, Trung Quốc đã hỗ trợ Việt Nam trong công tác lập quy hoạch và nghiên cứu tiền khả thi, đồng thời cam kết tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong triển khai thiết kế kỹ thuật, tạo nền tảng vững chắc để dự án được thực hiện đồng bộ, hiệu quả.

Khi hoàn thành, tuyến đường sắt này được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực vận chuyển xuyên biên giới, giảm chi phí logistics, thúc đẩy xuất nhập khẩu, hình thành chuỗi cung ứng liền mạch giữa Việt Nam – Trung Quốc và khu vực.

Động lực phát triển mới cho miền Bắc và cả nước

Là tuyến đường sắt đầu tiên được triển khai theo Quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, dự án Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng có vai trò then chốt trong việc mở rộng trục vận tải liên vùng, liên quốc gia.

Dự án không chỉ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng – an ninh, mà còn hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu vận tải theo hướng xanh, bền vững, phù hợp với mục tiêu ứng phó biến đổi khí hậu và công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Việc khởi công tuyến đường sắt hơn 203.000 tỷ đồng vì thế được xem là dấu mốc hạ tầng quan trọng, mở ra không gian phát triển mới cho khu vực phía Bắc và tăng cường vị thế kết nối của Việt Nam trong chuỗi logistics khu vực và quốc tế.