Khi "vị tương lai" chưa thắng nổi "thì hiện tại"

Dù quy hoạch điện và chính sách xanh liên tục được thúc đẩy, nhóm cổ phiếu năng lượng tái tạo vẫn đang rơi vào cảnh "trong héo ngoài tươi". Trong khi doanh nghiệp ráo riết đổ vốn đầu tư, dòng tiền thị trường lại tỏ ra thận trọng khi đặt lên bàn cân giữa triển vọng dài hạn và lợi nhuận thực tế.

Sự lệch pha giữa xu hướng tất yếu của thế giới và diễn biến trầm lắng trên sàn chứng khoán đang đặt ra dấu hỏi lớn về sức hấp dẫn thực sự của các doanh nghiệp "thuần xanh".

Khi "vị tương lai" chưa thắng nổi "thì hiện tại"

Năng lượng xanh là xu hướng không thể đảo ngược, song thị trường chứng khoán lại vận hành theo logic ngắn hạn: lợi nhuận và dòng tiền. Khi “câu chuyện tương lai” chưa chuyển hóa thành kết quả tài chính cụ thể, cổ phiếu ngành này khó trở thành tâm điểm.

Theo các chuyên gia, dù chính sách hỗ trợ ngày càng rõ ràng – từ tín dụng xanh đến quy hoạch năng lượng – nhưng nhà đầu tư vẫn ưu tiên các nhóm ngành có tăng trưởng lợi nhuận rõ rệt như ngân hàng, chứng khoán, bất động sản hay dầu khí. Dòng tiền lớn, đặc biệt từ các quỹ, có xu hướng luân chuyển trong các “vùng an toàn quen thuộc”, khiến nhóm năng lượng tái tạo bị bỏ lại phía sau.

Một yếu tố quan trọng khác là hành vi thị trường: nhà đầu tư cá nhân thường đi theo dấu dòng tiền lớn. Khi “cá mập” chưa nhập cuộc, cổ phiếu xanh khó tạo sóng, dù triển vọng dài hạn không bị nghi ngờ.

Ở góc độ chính sách, quy hoạch năng lượng quốc gia điều chỉnh tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm của năng lượng tái tạo, với mục tiêu chiếm 25–30% vào năm 2030 và lên tới 70–80% vào năm 2050. Đây là nền tảng cho tăng trưởng dài hạn, nhưng chưa đủ để tạo cú hích ngắn hạn cho giá cổ phiếu.

Thực tế, một số mã trong ngành đang có định giá tương đối hấp dẫn, song sức hút vẫn hạn chế do thiếu động lực lợi nhuận rõ ràng. Nhà đầu tư ngày càng khắt khe: “câu chuyện xanh” phải đi kèm “câu chuyện tiền”.

Trong khi đó, phía doanh nghiệp đang chủ động tăng tốc. Nhiều đơn vị bước vào giai đoạn tái cấu trúc, tập trung hoàn thiện pháp lý, tối ưu vận hành và triển khai các dự án trọng điểm. Các cơ chế mới như hợp đồng mua bán điện trực tiếp (DPPA) hay giải pháp lưu trữ năng lượng (BESS) được xem là chìa khóa mở rộng thị trường.

Một số doanh nghiệp lựa chọn chiến lược thận trọng: kiểm soát dòng tiền, chọn lọc đầu tư và tìm kiếm cơ hội M&A để gia tăng quy mô. Dù vậy, kế hoạch kinh doanh cho thấy áp lực lợi nhuận vẫn hiện hữu, phản ánh giai đoạn chuyển tiếp của ngành.

Điểm sáng nằm ở việc các dự án năng lượng tái tạo đang dần được khởi động trở lại sau thời gian trầm lắng. Hành lang pháp lý cải thiện, cùng nhu cầu điện tăng cao từ kinh tế số và hạ tầng công nghệ, đang tạo nền tảng cho chu kỳ tăng trưởng mới.

Tuy nhiên, thị trường chưa vội “định giá trước tương lai”. Chừng nào lợi nhuận chưa theo kịp kỳ vọng, dòng tiền lớn vẫn đứng ngoài quan sát.

Về dài hạn, năng lượng tái tạo vẫn là câu chuyện tất yếu. Nhưng trong ngắn hạn, thị trường cần nhiều hơn những con số cụ thể – thay vì chỉ là viễn cảnh.