Khi nhà đầu tư là tấm hộ chiếu cho thị trường nâng hạng

Nâng cao hiểu biết và kỷ luật đầu tư của nhà đầu tư cá nhân là yếu tố sống còn nếu Việt Nam muốn bước qua ngưỡng cửa của thị trường mới nổi. Đây là rào cản “mềm” nhưng quyết định trong lộ trình nâng hạng chứng khoán.

Nâng tầm nhận thức cho nhà đầu tư cá nhân không chỉ là yêu cầu cấp thiết, mà còn là “bài kiểm tra năng lực” cho tham vọng nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam — nơi chất lượng dòng tiền phải song hành cùng chiều sâu trí tuệ đầu tư.

Phát biểu tại Hội thảo “Nâng cao nhận thức nhà đầu tư hướng tới nâng hạng thị trường chứng khoán” ngày 17/7 tại Hà Nội, bà Vũ Thị Chân Phương – Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước – nhấn mạnh: Nhà đầu tư là trung tâm của mọi chuyển động trên thị trường chứng khoán. Sự phát triển bền vững, minh bạch và năng lực cạnh tranh toàn cầu của thị trường không thể thiếu một lực lượng nhà đầu tư đủ hiểu biết, đủ chuyên nghiệp.

Hiện Ủy ban đang hoàn thiện hai đề án lớn: “Đào tạo nhà đầu tư” và “Tái cấu trúc nhà đầu tư”, trong đó nhấn mạnh phát triển ngành quỹ lên mức tương đương 6% GDP (tương đương 29 tỷ USD). Mục tiêu là tạo nền tảng pháp lý toàn diện, đa dạng hóa sản phẩm quỹ, nâng cao chất lượng phân phối qua nền tảng fintech, giảm thiểu đầu tư cảm tính, và hướng đến dòng vốn dài hạn ổn định.

Theo bà Phương, việc thu hút dòng vốn gián tiếp – đặc biệt từ các nhà đầu tư tổ chức và quỹ đầu tư quốc tế – phụ thuộc nhiều vào yếu tố trải nghiệm tại thị trường. Do đó, việc nâng hạng không chỉ là mục tiêu của cơ quan quản lý mà là trách nhiệm chung của toàn bộ hệ sinh thái: doanh nghiệp, nhà đầu tư và các định chế tài chính. Minh bạch, kỷ luật, chuyên nghiệp là những chuẩn mực không thể né tránh nếu Việt Nam muốn lọt vào “rổ cao cấp” của các nhà đầu tư toàn cầu.

Lãnh đạo Ủy ban kêu gọi các công ty chứng khoán nâng chất lượng dịch vụ, trong khi nhà đầu tư trong nước cần chủ động tiếp cận kiến thức tài chính, thay đổi tư duy đầu tư, từ đó góp phần xây dựng một thị trường phát triển lành mạnh, hội nhập và vững bền.

Truyền thông và giáo dục tài chính: “Lá chắn” trước thông tin giả

Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, ông Phan Xuân Thủy, cũng khẳng định rằng: Trong bối cảnh số lượng nhà đầu tư cá nhân tăng mạnh, thách thức kiểm soát thông tin ngày càng lớn. Điều này đòi hỏi chiến lược truyền thông hiệu quả, đặc biệt là phổ cập kiến thức cơ bản về tài chính và thị trường chứng khoán cho công chúng. Minh bạch thông tin, tuân thủ quy định, và trang bị kiến thức để nhà đầu tư đủ sức đề kháng với tin giả là nền tảng để thị trường vận hành lành mạnh, ổn định.

Tâm lý đám đông – điểm yếu cố hữu của nhà đầu tư cá nhân

Tổng Giám đốc Công ty Chứng khoán DNSE, bà Nguyễn Ngọc Linh, nhận định: Nhà đầu tư cá nhân tại Việt Nam vẫn bị chi phối nặng nề bởi tâm lý đám đông, đầu tư cảm tính và thiếu niềm tin vào chuyên gia. Đây là điểm nghẽn khiến thị trường dễ bị biến động ngắn hạn và thiếu định hướng dài hạn. Các công ty chứng khoán cần vào cuộc mạnh mẽ hơn, cung cấp thông tin phân tích chuyên sâu, giúp nhà đầu tư kết nối với dòng tiền thông minh và xu hướng mới – thay vì chạy theo tin đồn thất thiệt.