Khi ngân hàng ưu tiên "nhốt" lợi nhuận

Mùa Đại hội đồng cổ đông 2026 đang chứng kiến một kịch bản chung tại các nhà băng: Cổ tức bằng cổ phiếu áp đảo tiền mặt. Từ TPBank, MSB đến HDBank, thay vì "dốc túi" trả tiền tươi thóc thật, lãnh đạo các ngân hàng đang chọn cách giữ lại lợi nhuận để gia cố bộ đệm vốn. Đây không đơn thuần là một thủ thuật kế toán, mà là chiến lược sinh tồn để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về an toàn vốn và dọn đường cho những tham vọng bành trướng quy mô.

Trong bối cảnh thị trường biến động, việc biến lợi nhuận thành vốn điều lệ được xem là "liều thuốc tăng trưởng" giúp các ngân hàng nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế, dù điều này đôi khi vấp phải sự cân nhắc của những nhà đầu tư ưa thích dòng tiền ngắn hạn.

Một xu hướng đáng chú ý đang lan rộng trong ngành ngân hàng: cổ tức tiền mặt dần nhường chỗ cho cổ tức bằng cổ phiếu. Bề ngoài, cổ đông vẫn “nhận thưởng”, nhưng thực chất dòng tiền được giữ lại để phục vụ tăng trưởng.

Tại TPBank, phương án cổ tức 20% đã được thông qua, song phần tiền mặt chỉ chiếm 5%, còn lại 15% trả bằng cổ phiếu. Với hơn 416 triệu cổ phiếu dự kiến phát hành, ngân hàng sẽ bổ sung thêm hơn 4.000 tỷ đồng vốn điều lệ – một bước đi rõ ràng nhằm củng cố nền tảng tài chính.

MSB cũng không nằm ngoài xu hướng khi lựa chọn phát hành cổ phiếu thưởng tỷ lệ 20%. Lãnh đạo ngân hàng cho rằng trong bối cảnh giá cổ phiếu tiệm cận giá trị sổ sách và thanh khoản tốt, cổ tức bằng cổ phiếu có thể mang lại lợi ích dài hạn cao hơn cho cổ đông, thay vì chia tiền mặt ngay lập tức.

Tương tự, HDBank lên kế hoạch chia cổ tức bằng cổ phiếu tới 30% – mức khá cao. Tuy nhiên, thay vì dòng tiền thực, cổ đông nhận thêm cổ phần, đồng nghĩa với việc tiếp tục “ở lại cuộc chơi” cùng ngân hàng. Đây cũng là cách giữ lại hơn 14.000 tỷ đồng lợi nhuận để tái đầu tư.

Điểm chung của các quyết định này là ưu tiên tăng vốn. Trong bối cảnh tiêu chuẩn an toàn vốn ngày càng siết chặt, đặc biệt khi tiến gần các chuẩn mực quốc tế như Basel II, Basel III, việc giữ lại lợi nhuận trở thành lựa chọn gần như bắt buộc.

Không phải cổ đông nào cũng hài lòng. Với nhiều nhà đầu tư cá nhân, cổ tức tiền mặt vẫn là kỳ vọng rõ ràng nhất. Nhưng ở góc độ ngân hàng, bài toán không chỉ là chia lợi nhuận, mà là đảm bảo sức chịu đựng tài chính trước biến động.

Thực tế, môi trường kinh doanh hiện nay đòi hỏi các ngân hàng phải duy trì “bộ đệm” đủ dày để vừa mở rộng tín dụng, vừa phòng ngừa rủi ro. Trong bối cảnh đó, cổ tức bằng cổ phiếu trở thành công cụ hiệu quả: không làm hao hụt dòng tiền, nhưng vẫn giữ được cam kết với cổ đông.

Nhìn rộng hơn, đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà là một sự chuyển dịch chiến lược. Khi cuộc đua vốn ngày càng khốc liệt, ngân hàng buộc phải ưu tiên nội lực. Và trong cuộc chơi này, giữ được tiền đôi khi quan trọng hơn việc chia tiền.