Iran nhân nhượng nhưng Tổng thống Trump lại ra thông điệp cứng rắn

Căng thẳng giữa Washington và Tehran đã bước sang một giai đoạn mới đầy kịch tính sau những phát biểu mới nhất của Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng vào ngày 1/5.

Dù xác nhận hai bên vẫn đang duy trì các kênh đối thoại qua điện thoại, ông Trump thẳng thừng tuyên bố không hài lòng với đề xuất đàm phán mới nhất từ phía Iran. Sự không hài lòng này không chỉ nằm ở các điều khoản cụ thể mà còn đến từ sự hoài nghi của ông về năng lực thực thi của bộ máy lãnh đạo Iran. Theo quan sát của người đứng đầu Nhà Trắng, ban lãnh đạo Tehran hiện đang rơi vào tình trạng "rối bời" và chia rẽ thành nhiều phe phái khác nhau, dẫn đến việc thiếu sự thống nhất cần thiết để tiến tới một thỏa thuận có giá trị thực chất. Chính sự rời rạc này đã khiến ông quyết định rút phái đoàn đàm phán dự kiến đến Islamabad, một động thái cho thấy Washington đã mất kiên nhẫn với các cuộc thương lượng kéo dài mà không đem lại kết quả đột phá.

Vấn đề trọng tâm khiến tiến trình đàm phán rơi vào bế tắc vẫn xoay quanh "hồ sơ hạt nhân" – một lằn ranh đỏ mà chính quyền Trump kiên quyết không nhượng bộ. Tổng thống Trump khẳng định lập trường nhất quán rằng Iran tuyệt đối không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân. Theo lộ trình mà Mỹ mong muốn, một lệnh ngừng bắn và việc mở lại eo biển Hormuz phải được đi kèm với các cam kết cụ thể về việc từ bỏ chương trình vũ khí hạt nhân của Tehran. Sự cứng rắn này được củng cố bởi phát ngôn của Người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly, khi bà khẳng định các cuộc đàm phán ngoại giao riêng tư vẫn đang tiếp diễn nhưng mục tiêu tối thượng là đảm bảo an ninh quốc gia Mỹ trong cả ngắn hạn lẫn dài hạn. Washington xem việc giữ nguyên lệnh phong tỏa là công cụ gây áp lực hiệu quả nhất để buộc Iran phải chấp nhận các điều khoản khắt khe hơn về kiểm soát hạt nhân.

Trong bối cảnh ngoại giao vẫn chưa tìm được tiếng nói chung, Tổng thống Trump đã đưa ra một tối hậu thư đầy sức nặng khi thu hẹp các lựa chọn đối với Iran chỉ còn hai phương án: đạt được một thỏa thuận toàn diện hoặc đối mặt với sự leo thang quân sự quy mô lớn. Ông tiết lộ đã nhận được bản báo cáo cập nhật về các phương án tác chiến từ Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) và sẵn sàng sử dụng sức mạnh quân sự để "phá hủy ngay lập tức" nếu đàm phán thất bại hoàn toàn. Mặc dù ông Trump nhấn mạnh rằng cá nhân ông không mong muốn một cuộc tấn công tàn khốc vì lý do nhân đạo, nhưng ông cũng không ngần ngại khẳng định đó là phương án thay thế duy nhất nếu Iran tiếp tục trì hoãn và không đưa ra được những nhượng bộ thực chất trên bàn đàm phán.