Iran "khóa chặt" kho uranium?

Lãnh đạo Tối cao Mojtaba Khamenei vừa phát đi chỉ thị cứng rắn nhất khi cấm tuyệt đối việc dịch chuyển kho hạt nhân chiến lược ra nước ngoài. Quyết định cân não này chính thức dội gáo nước lạnh vào điều kiện tiên quyết của Mỹ và Israel, đẩy các cuộc đàm phán hòa bình vùng Vịnh vào ngõ cụt mới.

Iran vừa phát đi tín hiệu cứng rắn mới trong hồ sơ hạt nhân khi Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei được cho là đã yêu cầu giữ toàn bộ kho uranium làm giàu cao trong lãnh thổ nước này.

Một nguồn tin Iran tiết lộ chỉ thị từ lãnh đạo tối cao và sự đồng thuận trong bộ máy quyền lực đều khẳng định uranium làm giàu sẽ không được chuyển ra nước ngoài dưới bất kỳ hình thức nào.

Theo nguồn tin này, Tehran lo ngại việc đưa kho vật liệu hạt nhân ra ngoài lãnh thổ sẽ khiến Iran dễ tổn thương hơn trước nguy cơ bị Mỹ hoặc Israel tấn công trong tương lai.

Động thái trên được đánh giá là bước đi khiến lập trường của Iran trở nên cứng rắn hơn trong các cuộc thương lượng với Washington nhằm tìm lối thoát cho cuộc xung đột kéo dài từ cuối tháng 2.

Điểm nghẽn lớn nhất của đàm phán

Trước đó, Mỹ và Israel liên tục yêu cầu Iran phải chuyển lượng uranium làm giàu cấp độ cao ra khỏi nước này như một điều kiện then chốt cho bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nhiều lần tuyên bố chiến dịch nhằm vào Iran sẽ chưa thể kết thúc nếu Tehran vẫn giữ uranium làm giàu, tiếp tục phát triển tên lửa đạn đạo và duy trì ảnh hưởng với các lực lượng đồng minh trong khu vực.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng không giấu lập trường cứng rắn khi khẳng định Washington sẽ ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân “bằng mọi giá”, thậm chí để ngỏ khả năng can thiệp trực tiếp nhằm kiểm soát kho uranium của Tehran.

Giữa sức ép dồn dập, Iran vẫn khẳng định chương trình hạt nhân chỉ phục vụ mục đích hòa bình và bác bỏ cáo buộc chế tạo bom nguyên tử.

Nga từng được đề xuất tiếp quản uranium

Nguồn tin ngoại giao cho biết trước khi căng thẳng leo thang, Iran từng cân nhắc phương án chuyển một phần uranium làm giàu 60% ra nước ngoài nhằm tạo đột phá cho đàm phán.

Nga khi đó được nhắc tới như một bên có thể tiếp nhận số vật liệu này để giảm áp lực quốc tế với Tehran.

Tuy nhiên, sau hàng loạt tuyên bố cứng rắn từ Mỹ và nguy cơ bị tấn công quân sự, lập trường của Iran đã thay đổi đáng kể.

Giới chức Tehran hiện yêu cầu Mỹ và Israel phải đưa ra cam kết chắc chắn về việc chấm dứt xung đột và không tiếp tục tấn công trước khi Iran tính tới bất kỳ nhượng bộ nào liên quan chương trình hạt nhân.

Trong bối cảnh đàm phán tiếp tục bế tắc, hồ sơ uranium của Iran đang trở thành tâm điểm mới của cuộc đối đầu địa chính trị tại Trung Đông.