Iran gây chú ý khi tuyên bố kiểm soát vùng biển gần “lá chắn dầu mỏ” của UAE

Căng thẳng tại khu vực eo biển Hormuz tiếp tục leo thang khi Iran tuyên bố phạm vi quản lý hàng hải của nước này đã mở rộng tới vùng biển gần cảng Fujairah của UAE – một trong những trung tâm xuất khẩu dầu quan trọng nhất vùng Vịnh.

Theo Hãng tin AFP, ngày 20/5, Cơ quan Eo biển Vịnh Ba Tư của Iran thông báo mọi tàu thuyền đi qua khu vực để vượt eo biển Hormuz đều phải có sự phối hợp và cho phép từ phía Tehran.

Phía Iran cho biết khu vực thuộc “quyền tài phán quản lý” của cơ quan này bao gồm vùng biển nằm giữa đường nối từ Kuh-e Mubarak của Iran tới phía nam cảng Fujairah của UAE, kéo dài tới đường nối đảo Qeshm với Umm Al-Quwain của UAE.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng quan trọng hàng đầu thế giới – đang bị Iran kiểm soát kể từ khi xung đột giữa Iran với Israel và Mỹ bùng phát hôm 28/2. Tehran trên thực tế đã siết hoạt động qua lại tại khu vực và tìm cách áp phí với các tàu muốn đi qua eo biển chiến lược này.

Đáng chú ý, cảng Fujairah của UAE được xem là mắt xích đặc biệt quan trọng trong chiến lược năng lượng của Abu Dhabi. Đây là nơi UAE xây dựng hệ thống hạ tầng dầu khí và tuyến vận chuyển nhằm giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz – điểm nghẽn có nguy cơ bị phong tỏa trong các cuộc khủng hoảng khu vực.

Trước đó, ngày 15/5, UAE thông báo đẩy nhanh tiến độ dự án đường ống dẫn dầu Tây - Đông kết nối tới cảng Fujairah. Theo Văn phòng truyền thông Abu Dhabi, dự án sẽ giúp tăng gấp đôi năng lực xuất khẩu dầu của ADNOC qua cảng này và dự kiến đi vào hoạt động từ năm sau.

Trong khi đó, Iran cho biết họ vẫn cho phép tàu thuyền lưu thông có kiểm soát qua Hormuz. Ngày 20/5, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran thông báo đã cho phép 26 tàu, bao gồm nhiều tàu chở dầu, đi qua eo biển trong vòng 24 giờ trước đó. Một tuần trước, Tehran cũng tuyên bố đã cho hơn 30 tàu lưu thông, trong đó có nhiều tàu Trung Quốc.

Quan hệ giữa Iran và UAE thời gian gần đây cũng trở nên căng thẳng hơn sau khi Tehran cáo buộc Abu Dhabi hỗ trợ Mỹ và Israel trong cuộc xung đột hiện nay. UAE đã bác bỏ các cáo buộc này, đồng thời phản đối mạnh việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz và kêu gọi đảm bảo tự do hàng hải tại khu vực.

Không chỉ UAE, Iran cũng nhiều lần cáo buộc các quốc gia vùng Vịnh khác cho phép Mỹ sử dụng lãnh thổ để triển khai các hoạt động quân sự nhằm vào Tehran. Tuy nhiên, các nước trong khu vực đều phủ nhận các cáo buộc trên.