“Huyết mạch dầu mỏ” Hormuz nóng rực: NATO tính can thiệp quân sự?

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) được cho là đang xem xét khả năng triển khai phương án hỗ trợ tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz trong trường hợp tuyến hàng hải chiến lược này tiếp tục bị đình trệ tới đầu tháng 7.

Theo Bloomberg, thông tin trên được tiết lộ bởi một quan chức cấp cao NATO. Nguồn tin cho biết ý tưởng này hiện nhận được sự ủng hộ từ một số thành viên trong liên minh quân sự, dù chưa đạt được đồng thuận hoàn toàn.

Lãnh đạo các nước NATO dự kiến sẽ nhóm họp tại Ankara vào ngày 7-8/7 để thảo luận thêm về tình hình.

Khi được hỏi về khả năng NATO tham gia hỗ trợ khơi thông eo biển Hormuz, Tư lệnh tối cao NATO tại châu Âu Alexus Grynkewich cho biết liên minh đã bắt đầu cân nhắc kịch bản này.

“Khi có chỉ đạo chính trị trước, việc lập kế hoạch chính thức mới diễn ra sau đó. Liệu tôi có đang nghĩ đến chuyện đó không? Chắc chắn là có”, ông Grynkewich phát biểu trong cuộc họp báo ngày 19/5.

Nếu kế hoạch được triển khai, đây sẽ được xem là bước chuyển đáng chú ý trong cách tiếp cận của NATO đối với cuộc xung đột tại Trung Đông.

Cho đến nay, các nước thành viên NATO vẫn duy trì quan điểm chỉ tham gia hoạt động tại eo biển Hormuz sau khi giao tranh kết thúc và khi có thể hình thành một liên minh rộng hơn với sự tham gia của nhiều quốc gia ngoài NATO.

Tuy nhiên, việc lưu thông qua eo biển Hormuz bị gián đoạn kéo dài đang gây áp lực ngày càng lớn lên kinh tế toàn cầu khi giá năng lượng leo thang và triển vọng tăng trưởng suy giảm.

Hiện chưa rõ NATO sẽ triển khai biện pháp cụ thể nào để bảo đảm an toàn cho tàu thương mại đi qua khu vực này. Trước đó, một nỗ lực của Mỹ nhằm duy trì hoạt động hàng hải tại Hormuz đã phải dừng lại chỉ sau vài ngày, dù Washington sở hữu năng lực quân sự vượt trội.

Căng thẳng tại eo biển Hormuz bùng phát sau khi Iran siết chặt kiểm soát tuyến hàng hải này sau các đợt không kích do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào Iran hồi cuối tháng 2.

Hormuz hiện là một trong những tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới, nơi trung chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu.

Việc Iran gia tăng kiểm soát khu vực này đã nhanh chóng trở thành nguồn căng thẳng mới giữa Mỹ và nhiều đồng minh châu Âu trong NATO, sau khi các nước này từ chối đáp ứng đề nghị của Tổng thống Donald Trump về việc tham gia hỗ trợ mở lại eo biển.

Ông Trump nhiều lần công khai bày tỏ sự không hài lòng với phản ứng của các đồng minh châu Âu. Gần đây, Washington thậm chí thông báo kế hoạch rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức.

Theo một quan chức NATO, dù hiện vẫn có nhiều thành viên phản đối việc triển khai nhiệm vụ quân sự tại Hormuz, quan điểm này có thể thay đổi nếu tình trạng phong tỏa tiếp tục kéo dài.

Một nhà ngoại giao NATO cũng tiết lộ rằng một số đồng minh đang nghiêng về phương án can thiệp để hỗ trợ nối lại lưu thông hàng hải, nhưng nhiều nước khác vẫn lo ngại nguy cơ bị kéo sâu hơn vào cuộc xung đột tại Trung Đông.

Tướng Grynkewich nhấn mạnh rằng việc khôi phục hoạt động vận tải qua Hormuz là lợi ích chung của toàn bộ liên minh.

“Việc đình trệ này đang tác động rất tiêu cực tới toàn bộ nền kinh tế của chúng ta và khi kinh tế bị ảnh hưởng, năng lực công nghiệp quốc phòng của chúng ta về lâu dài cũng bị ảnh hưởng”, ông nói.

Dù cùng mong muốn Hormuz được mở lại, các nước NATO hiện vẫn tồn tại khác biệt đáng kể trong cách tiếp cận cuộc chiến.

Một số quốc gia như Tây Ban Nha công khai phản đối xung đột. Madrid thậm chí cấm Mỹ sử dụng không phận và căn cứ quân sự của nước này để phục vụ các cuộc tấn công nhằm vào Iran.

Trong khi đó, nhiều đồng minh khác vẫn âm thầm cho phép Mỹ sử dụng căn cứ quân sự để hỗ trợ hậu cần.

Ngoài NATO, một liên minh riêng do Pháp và Anh dẫn đầu cũng đang xây dựng kế hoạch bảo đảm an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz sau khi giao tranh hạ nhiệt. Một số quốc gia đã bắt đầu triển khai lực lượng tới khu vực để chuẩn bị cho kịch bản này.