HRC dậy sóng: Đại gia Ninh Bình xuất trận, thách thức vị thế Hòa Phát

Tập đoàn Xuân Thiện chính thức khởi công tổ hợp Thép xanh Nam Định trị giá hơn 98.000 tỷ đồng, tham gia sân chơi HRC với quy mô vượt trội và công nghệ thân thiện môi trường. Dự án được kỳ vọng thách thức thế độc tôn của Hoà Phát – Formosa, đồng thời tạo đột phá về thép đặc chủng tại Việt Nam.

Dự án thép quy mô trăm nghìn tỷ vừa khởi công không chỉ thổi luồng gió mới vào thị trường HRC đang sôi động, mà còn mang theo một "quân bài" chiến lược mà ngay cả "ông lớn" Hòa Phát cũng chưa từng nắm giữ. Điều này không chỉ định hình lại cục diện cạnh tranh mà còn đặt ra câu hỏi lớn về tương lai ngành thép Việt Nam, liệu đây sẽ là lợi thế độc quyền hay một thách thức mới cho các "tay chơi" hiện tại?

Ngày 23/6, Tập đoàn Xuân Thiện – một doanh nghiệp tư nhân gốc Ninh Bình – chính thức khởi công Tổ hợp Thép xanh Nam Định với tổng vốn đầu tư lên tới hơn 98.000 tỷ đồng. Đây không chỉ là một dự án công nghiệp nặng có quy mô kỷ lục tại miền Bắc, mà còn đánh dấu bước chuyển mình chiến lược của Xuân Thiện khi “tham chiến” vào sân chơi thép cuộn cán nóng (HRC) – nơi bấy lâu nay Hoà Phát và Formosa gần như không có đối thủ.

Với công suất thiết kế 9,5 triệu tấn thép/năm, trong đó riêng HRC chiếm tới 7,5 triệu tấn, Xuân Thiện đang trực tiếp định vị mình là một đối trọng tầm cỡ trong ngành thép Việt. Để so sánh, tổng sản lượng thép thô của Hoà Phát trong năm 2024 mới đạt 8,7 triệu tấn, trong đó HRC chỉ đạt khoảng 3 triệu tấn.

Không dừng lại ở quy mô, dự án còn nhắm đến phân khúc thép đặc chủng – các chủng loại mà hiện tại chưa một doanh nghiệp nội địa nào làm chủ được công nghệ, như thép kháng thời tiết, thép cho cột điện gió, vỏ xe ô tô, thậm chí là vật liệu chế tạo vũ khí. Nếu đúng như lộ trình công nghệ cam kết, Xuân Thiện có thể trở thành doanh nghiệp Việt đầu tiên cung cấp được các loại thép công nghiệp nặng có giá trị gia tăng cao mà trước nay vẫn phải nhập khẩu từ các quốc gia G7.

Tuyên bố công nghệ “thép xanh” – cuộc chơi đẳng cấp mới

Điểm đột phá lớn khác là định hướng phát triển thép xanh – một xu thế toàn cầu mà Việt Nam mới chỉ ở giai đoạn khởi động. Dự án cam kết loại bỏ than cốc, sử dụng điện và khí thiên nhiên, tiến tới áp dụng công nghệ hoàn nguyên bằng hydro xanh – vốn chỉ được triển khai tại các quốc gia công nghiệp phát triển như Đức, Nhật Bản hay Thụy Điển. Đồng thời, toàn bộ hệ thống xử lý khí thải, nước thải và chất thải rắn sẽ đạt chuẩn G7/Châu Âu, mở đường cho ngành thép Việt Nam tiếp cận các thị trường khó tính và các tiêu chuẩn ESG toàn cầu.

Tổ hợp gồm 3 dự án thành phần trải rộng trên diện tích 425 ha:

Nhà máy Thép xanh số 1: Diện tích gần 285 ha, vốn đầu tư 88.000 tỷ đồng

Nhà máy Thép xanh Xuân Thiện Nghĩa Hưng: 84 ha, vốn 10.000 tỷ đồng

Nhà máy cấu kiện bê tông đúc sẵn: 58 ha, vốn 900 tỷ đồng, công suất 350.000 tấn/năm

Khi vận hành toàn bộ vào năm 2030, tổ hợp dự kiến đóng góp 20.000 tỷ đồng/năm vào ngân sách, tạo việc làm ổn định cho hơn 21.000 lao động kỹ thuật cao, trở thành trung tâm công nghiệp thép hiện đại bậc nhất khu vực phía Bắc.

Chính phủ “bật đèn xanh”, kỳ vọng một điểm nhấn công nghiệp quốc gia

Phát biểu tại lễ khởi công, Phó Thủ tướng Lê Thành Long nhấn mạnh: Đây là dự án chiến lược, cần huy động tối đa sự vào cuộc của các cấp chính quyền để đẩy nhanh tiến độ, không để tình trạng “đùn đẩy, né tránh trách nhiệm” làm chậm trễ thi công.

Ông cũng yêu cầu nhà đầu tư ứng dụng công nghệ tiên tiến nhất, rút ngắn thời gian xây dựng để sớm tạo ra giá trị thực tế cho nền kinh tế và đời sống người dân địa phương.