Hormuz vào trạng thái "giám sát đặc biệt"?

Việc thiết lập hành lang kiểm soát mở rộng từ đảo Qeshm đến sát Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) cho thấy Iran sẵn sàng dùng lá bài địa chính trị mạnh nhất để đối đầu với áp lực cấm vận. Tuyến đường huyết mạch của ngành dầu khí chính thức bước vào trạng thái báo động đỏ.

Không còn dừng lại ở những lời răn đe ngoại giao, Iran vừa chính thức thiết lập một cơ chế quản lý ngặt nghèo ngay tại eo biển Hormuz. Bất kỳ phương tiện giao thương nào cố tình ngó lơ bản đồ quyền lực của IRGC đều có nguy cơ kích hoạt một cuộc khủng hoảng quân sự mới.

Hormuz vào trạng thái "giám sát đặc biệt"?

Bản đồ thể hiện khu vực kiểm soát mở rộng của Iran tại eo biển Hormuz.

Iran đang phát đi tín hiệu cứng rắn mới tại eo biển Hormuz – “yết hầu năng lượng” của thế giới. Cơ quan quản lý eo biển vùng Vịnh Ba Tư (PGSA) ngày 20/5 công bố bản đồ khu vực hàng hải do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) kiểm soát, kèm yêu cầu tất cả tàu thuyền phải được cấp phép trước khi đi qua.

Theo thông báo, phạm vi kiểm soát trải dài từ khu vực núi Mubarak của Iran đến phía nam Fujairah thuộc UAE ở phía đông eo biển, kéo dài tới khu vực đảo Qeshm và Umm Al Quwain ở phía tây.

Tehran nhấn mạnh mọi hoạt động di chuyển trong vùng biển nói trên đều phải được PGSA cho phép. Đây được xem là bước đi mang tính phô diễn quyền kiểm soát mạnh mẽ nhất của Iran tại Hormuz trong nhiều năm gần đây.

Động thái này xuất hiện sau khi Iran tuyên bố tăng cường biện pháp an ninh nhằm đáp trả các “hành động gây hấn” từ Mỹ và Israel. Tehran đồng thời cáo buộc Washington tiếp tục áp đặt phong tỏa hải quân đối với tàu và cảng biển Iran, bất chấp tuyên bố ngừng bắn trước đó của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Eo biển Hormuz từ lâu được xem là tuyến vận tải dầu mỏ sống còn của thế giới, nơi khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu đi qua mỗi ngày. Vì vậy, bất kỳ động thái siết kiểm soát nào tại khu vực này cũng lập tức khiến thị trường năng lượng và giới vận tải quốc tế theo dõi sát sao.

Giới phân tích nhận định việc Iran công khai bản đồ kiểm soát không chỉ mang ý nghĩa quân sự mà còn là thông điệp địa chính trị nhằm khẳng định ảnh hưởng của Tehran tại vùng Vịnh trong bối cảnh khu vực tiếp tục bất ổn.

Nếu căng thẳng leo thang, Hormuz hoàn toàn có thể trở thành điểm nóng mới tác động trực tiếp tới giá dầu, chuỗi cung ứng và an ninh hàng hải toàn cầu.