#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Hormuz "đóng băng" và bóng ma suy thoái toàn cầu

Giá dầu hạ nhiệt không còn là "liều thuốc an thần" cho nền kinh tế. Khi các tuyến hải hành huyết mạch rơi vào trạng thái tê liệt, thế giới đang đối mặt với một cú sốc trực diện hơn: Sự sụp đổ của dòng chảy hàng hóa và chi phí vận tải vượt khỏi tầm kiểm soát.

Thay vì lạm phát, mối lo lớn hơn hiện nay là tăng trưởng kinh tế do tắc nghẽn chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đằng sau biến động của giá dầu, một rủi ro lớn hơn đang dần lộ diện: sự tê liệt của hệ thống logistics toàn cầu. Nhiều chuyên gia cảnh báo, thị trường đang đánh giá thấp những tín hiệu căng thẳng có thể kích hoạt một cú sốc kinh tế sâu rộng hơn.

Theo một số nhà quản lý tài sản quốc tế, áp lực hiện tại không nằm ở giá dầu thô, mà ở khả năng vận chuyển hàng hóa. Khi logistics bị gián đoạn, mọi giả định về nguồn cung đều trở nên kém ý nghĩa.

Một trong những điểm nghẽn lớn nhất là bảo hiểm hàng hải. Làn sóng rút bảo hiểm đối với tàu đi qua eo biển Hormuz đang khiến hoạt động vận tải bị “đóng băng” trên thực tế. Ngay cả khi tuyến đường này vẫn mở về mặt quân sự, việc thiếu bảo hiểm đồng nghĩa với việc tàu thuyền không thể vận hành bình thường.

Song song đó, chi phí vận chuyển tăng vọt đang nhanh chóng bào mòn nhu cầu toàn cầu. Giá cước LNG từ mức vài chục nghìn USD/ngày đã leo lên hơn 200.000 USD/ngày – một cú nhảy gần 10 lần chỉ trong thời gian ngắn. Đây không còn là chi phí lý thuyết, mà là áp lực thực tế đè trực tiếp lên doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Dữ liệu vận tải cũng cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz giảm mạnh từ hàng trăm chuyến mỗi ngày xuống chỉ còn đếm trên đầu ngón tay, khiến tuyến vận tải chiến lược này gần như tê liệt.

Trong bối cảnh đó, ngay cả khi nguồn cung dầu tồn tại trên giấy, việc không thể vận chuyển hoặc bảo hiểm khiến nguồn cung này không thể tiếp cận thị trường. Cú sốc hiện tại vì thế mang bản chất của một cuộc khủng hoảng logistics, hơn là thiếu hụt sản lượng đơn thuần.

Hệ quả lan rộng nhanh chóng. Chi phí đầu vào tăng không chỉ đến từ năng lượng mà còn từ vận tải và bảo hiểm, đẩy giá thành sản xuất lên mức khó kiểm soát. Tuy nhiên, doanh nghiệp xuất khẩu lại khó chuyển gánh nặng này sang khách hàng do áp lực cạnh tranh, khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp.

Cùng lúc, sự gián đoạn chuỗi cung ứng kéo dài làm chậm tiến độ giao hàng, suy giảm uy tín và gia tăng nguy cơ mất đơn hàng. Những nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu như Việt Nam, Hàn Quốc hay Nhật Bản vì thế chịu tác động theo nhiều lớp, và thường nặng nề hơn so với cú sốc giá dầu đơn thuần.

Ở cấp độ vĩ mô, rủi ro cũng đang dịch chuyển. Thay vì lạm phát, mối lo lớn hơn là tăng trưởng. Khi chi phí tăng và dòng chảy hàng hóa bị bóp nghẹt, nhu cầu toàn cầu có thể suy yếu, kéo theo điều kiện tài chính bị siết chặt trong các quý tới.

Nhiều tổ chức tài chính lớn đã bắt đầu điều chỉnh góc nhìn, chuyển trọng tâm từ áp lực giá sang nguy cơ suy giảm kinh tế. Trong kịch bản xấu, nếu lưu thông qua các tuyến hàng hải trọng yếu không sớm được khôi phục, thị trường sẽ buộc phải đối mặt với một chu kỳ tăng trưởng yếu kéo dài.

Nói cách khác, cú sốc lần này không còn nằm ở việc “giá bao nhiêu”, mà là “hàng có đi được hay không”. Và khi dòng chảy bị tắc, toàn bộ cỗ máy kinh tế sẽ chậm lại.