Hormuz bị khóa chặt: Chuỗi domino suy thoái toàn cầu bắt đầu từ đây?

Căng thẳng tại Trung Đông đang dấy lên những lo ngại nghiêm trọng về triển vọng kinh tế toàn cầu, khi các “ông lớn” tài chính đồng loạt cảnh báo nguy cơ suy thoái nếu tuyến vận tải năng lượng chiến lược bị gián đoạn kéo dài.

Phát biểu tại một hội thảo kinh tế ở Washington D.C ngày 14/4, Ken Griffin – Giám đốc điều hành quỹ phòng hộ Citadel – cho rằng việc Eo biển Hormuz bị đóng cửa trong 6-12 tháng sẽ gần như chắc chắn đẩy kinh tế thế giới vào suy thoái.

“Không có cách nào để tránh được hậu quả đó”, ông nhấn mạnh, đồng thời cảnh báo cú sốc năng lượng sẽ lan rộng, kéo theo biến động lớn trên toàn cầu.

Nguy cơ khủng hoảng năng lượng chưa từng có

Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải huyết mạch, nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu xuất khẩu toàn cầu. Việc gián đoạn tại đây không chỉ làm đứt gãy nguồn cung mà còn đẩy giá năng lượng tăng vọt, tạo áp lực lên mọi nền kinh tế.

Theo báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới mới nhất của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), xung đột Mỹ - Iran có thể kích hoạt một cuộc khủng hoảng năng lượng quy mô lớn chưa từng có.

Nhà kinh tế trưởng Pierre-Olivier Gourinchas nhận định nền kinh tế toàn cầu đang đối mặt với “một bài kiểm tra cực kỳ khó khăn”, đặc biệt nếu các cơ sở dầu khí trọng yếu bị tàn phá và tuyến vận tải chiến lược bị phong tỏa.

Kịch bản giá dầu 150 USD/thùng và suy thoái toàn cầu

Trước đó, Larry Fink – CEO của BlackRock – cũng cảnh báo giá dầu có thể leo lên mức 150 USD/thùng nếu Iran tiếp tục là mối đe dọa đối với thương mại và an ninh khu vực.

Ông cho rằng nếu giá dầu duy trì ở mức cao như vậy trong thời gian dài, hệ quả sẽ là một cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu với tác động sâu rộng.

“Giá dầu trên 100 USD/thùng trong nhiều năm, thậm chí tiến gần 150 USD, sẽ gây ảnh hưởng rất lớn. Khi đó, suy thoái toàn cầu là điều khó tránh khỏi”, ông Fink nói.

Giá dầu biến động mạnh theo diễn biến xung đột

Thị trường dầu mỏ đã phản ứng mạnh trước các tín hiệu địa chính trị. Phiên 14/4, giá dầu giảm sâu sau khi Tổng thống Donald Trump cho biết khả năng nối lại đàm phán hòa bình với Iran trong vài ngày tới.

Giá dầu WTI giao sau tại New York giảm gần 8%, xuống quanh 91 USD/thùng, trong khi dầu Brent giao sau tại London giảm hơn 4%, còn khoảng 95 USD/thùng.

Trước đó, ngày 13/4, giá dầu Brent giao ngay đã chạm gần 150 USD/thùng – mức kỷ lục mới, phản ánh sự thiếu hụt nghiêm trọng của nguồn cung dầu vật chất. Khoảng cách lớn giữa giá giao ngay và giá kỳ hạn cho thấy thị trường đang chịu áp lực căng thẳng chưa từng có.

Góc nhìn từ chính quyền Mỹ

Trong khi nhiều chuyên gia cảnh báo về rủi ro kinh tế, một số quan chức Mỹ lại cho rằng tổn thất kinh tế ngắn hạn là cái giá cần thiết cho mục tiêu an ninh dài hạn.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho rằng “một chút tổn thất kinh tế” là chấp nhận được nếu giúp đảm bảo ổn định chiến lược toàn cầu.

Ông nhấn mạnh mối quan tâm lớn hơn là các rủi ro an ninh, trong bối cảnh Iran bị cáo buộc đã làm giàu uranium tới mức 60%, tiến gần hơn tới ngưỡng phát triển vũ khí hạt nhân.

Ngã rẽ của kinh tế toàn cầu

Những cảnh báo dồn dập từ giới tài chính cho thấy kinh tế thế giới đang đứng trước một bước ngoặt nhạy cảm. Nếu xung đột kéo dài và eo biển Hormuz bị gián đoạn, cú sốc năng lượng có thể lan rộng, kéo theo lạm phát, suy giảm tăng trưởng và bất ổn tài chính.

Ngược lại, nếu căng thẳng được hạ nhiệt, áp lực lên thị trường năng lượng có thể giảm bớt, giúp kinh tế toàn cầu tránh được kịch bản tồi tệ nhất.

Trong bối cảnh hiện tại, diễn biến tại Trung Đông không chỉ là câu chuyện địa chính trị, mà đã trở thành yếu tố quyết định đối với triển vọng kinh tế toàn cầu trong thời gian tới.