Hơn 5.500 cửa hàng “rớt đài” trong cuộc truy quét hàng giả

Hơn 5.500 cửa hàng trên cả nước đã phải đóng cửa trong đợt cao điểm chống hàng giả từ 15/5–15/6, khi lực lượng quản lý thị trường kiểm tra gần 3.900 vụ việc, xử lý trên 3.100 vi phạm với tổng số tiền xử phạt hơn 63 tỷ đồng. Nhiều hộ kinh doanh đóng cửa do không đáp ứng điều kiện pháp lý, lo ngại kiểm tra gắt gao và không theo kịp xu thế thương mại điện tử.

Hơn 5.500 cửa hàng buộc phải dừng hoạt động chỉ trong vòng một tháng – con số đủ để cho thấy sức ép dữ dội từ chiến dịch truy quét hàng giả, buôn lậu và gian lận thương mại do Bộ Công Thương phát động trên toàn quốc từ 15/5 đến 15/6.

Chiều 19/6, tại cuộc họp báo thường kỳ quý II/2025, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) công bố: hơn 5.500 cửa hàng trên cả nước đã phải đóng cửa trong đợt cao điểm phòng, chống hàng giả, buôn lậu và gian lận thương mại diễn ra từ 15/5 đến 15/6.

Phần lớn trong số này kinh doanh các mặt hàng nhạy cảm như thực phẩm, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, quần áo, bánh kẹo và đồ gia dụng – những lĩnh vực vốn tiềm ẩn nhiều nguy cơ về nguồn gốc xuất xứ và an toàn chất lượng.

Theo ông Hoàng Ánh Dương – Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước – có ba nhóm nguyên nhân chính dẫn đến làn sóng đóng cửa: thứ nhất là hoạt động kinh doanh không hiệu quả; thứ hai là mô hình kinh doanh truyền thống mất dần sức cạnh tranh trước làn sóng thương mại điện tử; và thứ ba là tâm lý e ngại sau khi chiến dịch kiểm tra diện rộng được triển khai.

Đáng chú ý, nhiều hộ kinh doanh không đáp ứng được các điều kiện pháp lý cơ bản, từ hóa đơn, chứng từ đến minh bạch hóa nguồn gốc hàng hóa. Khi bị yêu cầu chứng minh tính hợp pháp, không ít cửa hàng chọn cách… đóng cửa rút lui.

Bên cạnh đó, không ít cơ sở kinh doanh vẫn chậm thay đổi mô hình, chưa kịp thích nghi với xu thế tiêu dùng hiện đại, thiếu chiến lược chuyển đổi số, không đầu tư vào dịch vụ và trải nghiệm khách hàng – những yếu tố sống còn trong bối cảnh cạnh tranh mới.

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công Thương đang xây dựng các giải pháp kiểm soát chặt chẽ hoạt động trên sàn thương mại điện tử. Lực lượng quản lý thị trường sẽ tăng cường nắm bắt diễn biến buôn lậu, hàng giả, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nổi cộm, đặc biệt trong môi trường số.

Ông Hoàng Ninh – Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số – khẳng định không phải tất cả sản phẩm trên các sàn online đều là hàng giả. Tuy nhiên, tình trạng vi phạm vẫn nghiêm trọng: chỉ trong 6 tháng đầu năm, hơn 33.000 sản phẩm vi phạm đã bị gỡ bỏ, trên 11.000 gian hàng bị xử lý. Dự thảo Luật Thương mại điện tử mới sẽ siết chặt quản lý với quy định định danh người bán, bảo vệ người tiêu dùng.

Sau một tháng cao điểm, lực lượng quản lý thị trường cả nước đã kiểm tra gần 3.900 vụ việc, xử lý hơn 3.100 vụ vi phạm, với tổng số tiền xử phạt vượt 63 tỷ đồng. Trong đó, tiền phạt hành chính hơn 32 tỷ, hàng hóa bị tịch thu gần 31 tỷ đồng, và số tiền đã nộp ngân sách đạt 36 tỷ đồng.

Đặc biệt, có tới 26 vụ việc có dấu hiệu hình sự đã được chuyển cơ quan điều tra – tăng 50% so với cùng kỳ năm ngoái. Hàng giả và vi phạm quyền sở hữu trí tuệ chiếm tỷ trọng lớn nhất với 1.580 vụ, tương đương 52% tổng số, kéo theo mức phạt vượt 16 tỷ đồng. Tiếp đó là 648 vụ buôn lậu (21%), với hơn 6 tỷ đồng xử phạt.