Hoàng Hường và “nghệ thuật” giấu nghìn tỷ ngoài sổ sách

Vụ việc của Hoàng Hường phơi bày chiêu trốn thuế tinh vi bằng hệ sinh thái “ảo” gồm hàng chục công ty và hộ kinh doanh, nhằm che giấu doanh thu hàng nghìn tỷ đồng. Các chuyên gia nhận định đây là hành vi gian lận có chủ đích, được tổ chức chặt chẽ và chỉ bị lộ khi dữ liệu tài chính bị soi chiếu toàn diện trong kỷ nguyên số.

Các chuyên gia thuế nhận định, việc Hoàng Hường che giấu doanh thu hàng nghìn tỷ đồng thông qua mạng lưới công ty, hộ và cá nhân kinh doanh không phải là sai sót nghiệp vụ, mà là một kế hoạch trốn thuế có chủ đích, được tính toán bài bản ngay từ đầu – cho thấy mức độ tinh vi và quy mô đáng lo ngại của hành vi gian lận thuế trong khu vực kinh doanh cá thể hiện nay.

Trốn thuế bằng “hệ sinh thái” hộ kinh doanh: Chiêu thức tinh vi, chủ đích từ đầu

Ngày 3/10, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố vụ án và 6 bị can, trong đó có Hoàng Thị Hường, người đứng sau một “ma trận” gồm 18 công ty, 25 hộ và 44 cá nhân kinh doanh, vận hành như một hệ sinh thái khép kín để bán thực phẩm chức năng và sản phẩm chăm sóc sức khỏe.

Theo kết quả điều tra, từ năm 2021 đến giữa năm 2025, Hoàng Hường đã để ngoài sổ sách gần 1.800 tỷ đồng doanh thu và kê khai sai thuế giá trị gia tăng đối với doanh thu hơn 2.100 tỷ đồng – một hành vi trốn thuế có hệ thống, được tổ chức chặt chẽ.

“Lỗ giả – lãi thật”: Cách đánh tráo doanh thu tinh vi

Chuyên gia thuế Lê Văn Tuấn, Giám đốc Keytas, phân tích: về bản chất, Hường đã “chia nhỏ” doanh thu sang các hộ và cá nhân kinh doanh để né thuế, bởi thuế suất áp dụng với hộ kinh doanh chỉ khoảng 1,5% doanh thu, trong khi doanh nghiệp phải nộp tới 30% trên lợi nhuận và giá trị gia tăng.

Cách làm này giúp giảm mạnh nghĩa vụ thuế, nhưng thực tế là hành vi chuyển lợi nhuận bất hợp pháp và gian lận có chủ đích. Ông Tuấn chỉ rõ: chi phí được ghi nhận ở công ty, nhưng doanh thu lại được đẩy sang hộ kinh doanh, khiến doanh nghiệp “lỗ giả – lãi thật”.

Hậu quả là thất thu thuế lớn ở ba sắc thuế chính: GTGT, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân.

Không còn chỗ ẩn trong kỷ nguyên dữ liệu số

Theo chuyên gia, thời đại dữ liệu số khiến mọi hành vi trốn thuế “không còn chỗ ẩn”. Cơ quan thuế hiện có đủ công cụ phát hiện qua:

Hệ số lợi nhuận bất thường so với trung bình ngành;

Dòng tiền cá nhân lớn bất tương xứng với doanh thu kê khai;

Tỷ lệ lãi – lỗ “nghịch lý” giữa công ty và hộ kinh doanh.

Cơ quan thuế có thể đối chiếu dòng tiền, doanh thu và lợi nhuận theo thời gian thực để xác định rủi ro và tiến hành ấn định thuế.

“Việc lập hàng loạt công ty và hộ kinh doanh để ‘lách thuế’ không còn là chiêu mới, mà là sự liều lĩnh. Bởi trong kỷ nguyên dữ liệu mở, mọi dòng tiền đều để lại dấu vết,” ông Tuấn cảnh báo.

Ông nhấn mạnh, minh bạch và trung thực vẫn là con đường duy nhất an toàn và bền vững cho người nộp thuế, thay vì trông chờ vào những “kẽ hở” đã dần khép lại.