Hết thời mua theo ngành?

Trong chu kỳ tăng trưởng mới, bài toán đầu tư không còn nằm ở việc “ôm ngành”, mà ở khả năng nhận diện những doanh nghiệp đủ nội lực, đủ vị thế và đủ động lực để bứt tốc bền vững khi thị trường bước sang pha chọn lọc.

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào giai đoạn kiến tạo những xu hướng dài hạn cho chu kỳ 2026–2030, câu hỏi trọng tâm của nhà đầu tư đang dịch chuyển rõ rệt. Trọng tâm không còn nằm ở việc “ngành nào được ưu tiên”, mà là doanh nghiệp nào đủ bản lĩnh, đủ năng lực thực thi để đi trọn một xu hướng lớn – big trend – vốn đòi hỏi sự bền bỉ nhiều năm, không chỉ vài nhịp sóng ngắn hạn.

Tại hội thảo “Chiến lược đầu tư 2026 – Bước ngoặt kinh tế vĩ mô và cơ hội dẫn dắt” do Maybank Investment Bank tổ chức, ông Quản Trọng Thành – Giám đốc Khối Phân tích – đã đưa ra một cách tiếp cận mang tính chọn lọc cao: bỏ tư duy đầu tư theo “nhãn mác” sở hữu, thay bằng đánh giá năng lực thực thi thực chất của từng doanh nghiệp.

Không đầu tư theo “mác”, mà theo năng lực tạo giá trị

Theo ông Thành, việc mặc định “doanh nghiệp nhà nước là an toàn” hay chia cứng thị trường thành hai cực tư nhân – nhà nước đều tiềm ẩn rủi ro sai lệch. Thực tế thị trường cho thấy, ngay cả trong những giai đoạn khu vực tư nhân được coi là động lực tăng trưởng chính, không phải cổ phiếu nào cũng mang lại hiệu quả đầu tư tương xứng.

Với doanh nghiệp có vốn nhà nước, điểm mấu chốt không nằm ở hình thức sở hữu, mà ở hai yếu tố: ngành được ưu tiên và khả năng hiện thực hóa chính sách của từng doanh nghiệp cụ thể. Một doanh nghiệp chỉ thực sự được coi là “tiên phong” khi có thể chuyển hóa định hướng vĩ mô thành kết quả kinh doanh hữu hình, thay vì dừng lại ở khẩu hiệu hay lợi thế lịch sử.

Cách tiếp cận này càng trở nên quan trọng trong bối cảnh Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế nhà nước đang mở ra một chu kỳ mới, gắn với tái cơ cấu, thoái vốn và yêu cầu nâng cao hiệu quả vận hành của các doanh nghiệp có vốn Nhà nước.

Ba trục câu chuyện dẫn dắt lựa chọn cổ phiếu

Từ góc nhìn chiến lược, ông Quản Trọng Thành gợi mở ba trục câu chuyện lớn có thể đóng vai trò khung tham chiếu trong quá trình lựa chọn cổ phiếu cho giai đoạn tới.

Thứ nhất là câu chuyện “công – tư kiến quốc”. Đây là nhóm doanh nghiệp hưởng lợi từ sự kết hợp giữa nguồn lực công và khu vực tư nhân, đặc biệt trong các lĩnh vực hạ tầng, xây dựng và công nghiệp nền tảng. Những doanh nghiệp giữ vai trò then chốt trong chuỗi giá trị các dự án lớn được kỳ vọng hưởng lợi kép từ chính sách và dòng vốn đầu tư.

Thứ hai là trục “thu xếp vốn”. Trong chu kỳ tăng trưởng mới, vai trò của các tổ chức trung gian tài chính ngày càng rõ nét. Các ngân hàng lớn, cả khối tư nhân lẫn khối có vốn nhà nước, cùng các công ty chứng khoán có năng lực dẫn vốn, sẽ trở thành đầu mối lan tỏa dòng tiền vào nền kinh tế khi hoạt động đầu tư, hạ tầng và sản xuất được đẩy mạnh.

Thứ ba là câu chuyện tìm lại giá trị. Sau một giai đoạn trầm lắng kéo dài, một số ngành tiêu dùng và dịch vụ đang đứng trước cơ hội phục hồi cùng với sự cải thiện của thu nhập và sức mua trong nước. Những doanh nghiệp sở hữu thương hiệu mạnh, hệ thống phân phối vững và khả năng phục hồi lợi nhuận được đặt vào “vùng theo dõi” của dòng vốn dài hạn.

Ba tiêu chí để doanh nghiệp đi trọn big trend

Từ các trục câu chuyện trên, ông Thành nhấn mạnh ba tiêu chí cốt lõi để đánh giá khả năng “đi đường dài” của một cổ phiếu trong xu hướng lớn.

Thứ nhất là vai trò doanh nghiệp tiên phong, phản ánh tầm nhìn, quyết tâm và năng lực thực thi của ban lãnh đạo – yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất tới giá trị dài hạn.

Thứ hai là dòng tiền, đặc biệt là dòng tiền tổ chức và dòng tiền gắn với các câu chuyện lớn của thị trường như nâng hạng. Một câu chuyện hấp dẫn nhưng thiếu lực tiền đồng hành sẽ khó hình thành xu hướng bền vững.

Thứ ba là lợi nhuận thực tế, đóng vai trò như sự bảo chứng cuối cùng. Dòng tiền có thể đến sớm, nhưng chỉ lợi nhuận mới giúp cổ phiếu giữ được giá trị khi chu kỳ kéo dài.

Trong bức tranh đó, lựa chọn doanh nghiệp không còn là bài toán “mua theo ngành”, mà là quá trình sàng lọc những cái tên hội tụ đủ ba yếu tố: chiến lược rõ ràng, dòng tiền đồng hành và khả năng tạo ra lợi nhuận bền vững. Đây chính là chìa khóa để nhà đầu tư không chỉ bắt được sóng, mà còn đi xa trong chu kỳ tăng trưởng mới của thị trường chứng khoán.