Hệ sinh thái Thái Lan và tham vọng chiếm lĩnh thị trường đồ uống Việt Nam

Việc F&N chi gần 100 tỷ đồng để "thâu tóm" nhà máy của một thương hiệu đang thua lỗ kỷ lục như Chương Dương không đơn thuần là một cuộc giải cứu, mà là nước cờ đầy toan tính trong lộ trình độc chiếm thị trường đồ uống Việt Nam của tỷ phú Charoen Sirivadhanabhakdi.

Đề nghị chi gần 100 tỷ đồng mua lại nhà máy Nhơn Trạch 3 của Chương Dương giữa lúc doanh nghiệp thua lỗ kéo dài đang hé lộ thêm một bước đi mới của F&N trong chiến lược mở rộng hệ sinh thái đồ uống tại Việt Nam.

Đề xuất chi 98 tỷ đồng để mua lại nhà máy nước giải khát Nhơn Trạch 3 của Công ty CP Nước giải khát Chương Dương (SCD) từ F&N Ventures Pte. Ltd. đang thu hút sự quan tâm của thị trường. Thương vụ diễn ra trong bối cảnh Chương Dương – doanh nghiệp gắn liền với thương hiệu sá xị “con cọp” – chìm trong thua lỗ kéo dài và chịu áp lực thanh khoản nghiêm trọng.

Theo tài liệu ĐHĐCĐ bất thường năm 2026, F&N Ventures – công ty con của Fraser & Neave – đề xuất mức giá 98 tỷ đồng cho dự án Nhơn Trạch 3. Trong đó, 66 tỷ đồng là giá trị tài sản hữu hình như máy móc, thiết bị và hàng tồn kho; 32 tỷ đồng còn lại được định giá cho tài sản vô hình, chủ yếu là thương hiệu sá xị lâu đời. Phương án thanh toán chia làm ba giai đoạn, với 95% giá trị được giải ngân ngay sau khi hoàn tất chuyển nhượng.

Hệ sinh thái Thái Lan và tham vọng chiếm lĩnh thị trường đồ uống Việt Nam

Từng là biểu tượng của ngành nước giải khát nội địa, sản phẩm sá xị “con cọp” của Chương Dương một thời chiếm lĩnh thị trường phía Nam

Về phía Chương Dương, ban lãnh đạo cho biết thương vụ nhằm giải quyết nhu cầu cấp thiết về dòng tiền. Doanh nghiệp đã thua lỗ liên tiếp 5 năm, đến cuối năm 2025 lỗ lũy kế gần 350 tỷ đồng và phải xin gia hạn các khoản vay nội bộ hơn 450 tỷ đồng từ công ty mẹ Sabeco do mất khả năng thanh toán.

Nhà máy Nhơn Trạch 3 từng được kỳ vọng là “cú hích tái sinh” thương hiệu sá xị khi khởi công năm 2019, với mục tiêu nâng công suất và mở rộng danh mục sản phẩm. Tuy nhiên, sau khi đi vào vận hành, chi phí gia tăng trong khi sức tiêu thụ suy yếu đã khiến dự án trở thành gánh nặng tài chính.

Từng là biểu tượng của ngành nước giải khát nội địa, sá xị “con cọp” một thời chiếm lĩnh thị trường phía Nam. Song làn sóng bành trướng của các tập đoàn đa quốc gia như Coca-Cola, PepsiCo cùng các doanh nghiệp nội địa lớn đã khiến thị phần thương hiệu này thu hẹp đáng kể. Năm 2025, sản lượng tiêu thụ của Chương Dương giảm khoảng 15%, trong khi danh mục sản phẩm vẫn phụ thuộc lớn vào dòng sản phẩm truyền thống.

Ở chiều ngược lại, F&N không phải cái tên xa lạ tại Việt Nam. Tập đoàn đồ uống – sữa có trụ sở tại Singapore này, thành lập từ năm 1883, ghi nhận doanh thu khoảng 2,3 tỷ SGD trong năm tài chính kết thúc ngày 30/9/2025, lợi nhuận sau thuế 210 triệu SGD và tổng tài sản vượt 5 tỷ SGD.

F&N Dairy Investments là một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái kinh doanh của tỷ phú Thái Lan Charoen Sirivadhanabhakdi

F&N nằm trong hệ sinh thái của tỷ phú Thái Lan Charoen Sirivadhanabhakdi thông qua TCC Holding. Ông Charoen đồng thời kiểm soát Thai Beverage – tập đoàn đã chi hơn 110.000 tỷ đồng để mua 53,6% cổ phần Sabeco vào cuối năm 2017. Cuối năm 2025, F&N tiếp tục rót khoảng 6.000 tỷ đồng mua thêm cổ phiếu Vinamilk, nâng tỷ lệ sở hữu lên gần 25%.

Đặt trong chuỗi thương vụ này, đề nghị mua lại nhà máy Nhơn Trạch 3 có thể xem là một mắt xích nhỏ nhưng mang ý nghĩa chiến lược. Thay vì chỉ dừng ở vai trò cổ đông tài chính, hệ sinh thái của tỷ phú Thái đang từng bước tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị thực phẩm – đồ uống tại Việt Nam, từ sở hữu cổ phần chi phối đến nắm giữ hạ tầng sản xuất.

Mức giá 98 tỷ đồng không đáng kể so với quy mô của F&N, nhưng có thể mang lại giá trị nếu nhà đầu tư tận dụng được nhà máy, thương hiệu và hệ thống phân phối để tái cấu trúc hoặc tích hợp vào mạng lưới sẵn có. Việc tách bạch rõ tài sản hữu hình và giá trị thương hiệu trong cơ cấu định giá cũng cho thấy bên mua vẫn đánh giá nhất định về “di sản” của sá xị Chương Dương.

Thực tế, làn sóng đầu tư từ Thái Lan vào Việt Nam đã kéo dài nhiều năm, trải rộng từ hàng tiêu dùng, nhựa – bao bì đến bán lẻ. Điểm khác biệt trong giai đoạn gần đây là cách tiếp cận linh hoạt hơn: mua cổ phần chiến lược, đầu tư gián tiếp hoặc thâu tóm từng phần tài sản, thay vì mua trọn doanh nghiệp.

Trong bối cảnh Chương Dương cần dòng tiền để xử lý áp lực tài chính, đề xuất từ F&N có thể là lời giải ngắn hạn. Còn với nhà đầu tư Thái Lan, đây nhiều khả năng là bước đi tiếp theo trong chiến lược dài hơi nhằm củng cố vị thế tại thị trường đồ uống Việt Nam – một sân chơi cạnh tranh khốc liệt nhưng vẫn còn dư địa cho những toan tính lâu dài.