Hàng loạt ngân hàng bị phát hiện sai phạm trái phiếu, chuyện gì đang xảy ra?

Hàng loạt doanh nghiệp lớn, ngân hàng lớn bị Thanh tra Chính Phủ phát hiện sai phạm về việc sử dụng nguồn vốn trái phiếu không đúng mục đích. Trong đó có những cái tên nổi bật như ACB, MBB, VPB. Liệu việc sai phạm trái phiếu này có ảnh hưởng tiêu cực tới hoạt động kinh doanh các doanh nghiệp, các ngân hàng này hay không ? Và chúng ta cần hiểu như thế nào cho đúng?

Trong vấn đề này có 2 thông tin quan trọng cần lưu ý. Đầu tiên là về giá trị của lô trái phiếu sai phạm. Đối với ACB, giá trị trái phiếu sai phạm là 3700 tỷ đồng. Ở trường hợp của MBB, giá trị này là 1920 tỷ đồng. Và ở trường hợp của VPB là 4700 tỷ đồng trái phiếu sai phạm. Nhìn sơ qua thì sai phạm "cả nghìn tỷ" sẽ gây hiểu lầm rằng đây là vụ sai phạm rất lớn. Nhưng khi so sánh giá trị của những trái phiếu này với quy mô của chính các ngân hàng, ta sẽ thấy giá trị của những lô trái phiếu sai phạm là cực kỳ nhỏ, chỉ chiếm chưa tới 1% tổng tài sản của các ngân hàng này.

Và thông tin tiếp theo cần phân tích sâu hơn chính là các ngân hàng đã sử dụng nguồn vốn trái phiếu này khác với mục đích ban đầu như thế nào. Cụ thể, theo Thanh tra Chính phủ. ACB và VPB đã phát hành những lô trái phiếu này với mục đích sử dụng ban đầu là "phục vụ nhu cầu cấp tín dụng (cho vay) trung và dài hạn". Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động, các ngân hàng này đã sử dụng nguồn vốn trái phiếu đó để cho vay ngắn hạn, không đúng với mục đích ban đầu là để cho vay trung và dài hạn. Vấn đề này sẽ liên quan đến nghiệp vụ cân đối nguồn vốn của ngân hàng.

Mặc dù việc sử dụng nguồn vốn trái phiếu sai mục đích là rõ ràng có tồn tại. Nhưng xét về quy mô sai phạm thì giá trị của những trái phiếu này là rất nhỏ, chỉ chiếm chưa tới 1% tổng tài sản của các ngân hàng này. Và xét về nghiệp vụ cân đối nguồn vốn theo kỳ hạn, việc sử dụng vốn trung, dài hạn để cho vay ngắn hạn không hề tạo ra bất kỳ rủi ro hay áp lực nào cho bản thân ngân hàng đó hay cho cả hệ thống nói chung. Ngược lại, việc sử dụng vốn trung, dài hạn để cho vay ngắn hạn còn an toàn hơn rất nhiều so với việc sử dụng đúng mục đích, cho các ngân hàng rất nhiều dư địa về mặt thanh khoản và nguồn vốn.

Vậy có thể khẳng định, các sai phạm này không thực sự được coi là sai phạm và sẽ không gây ra bất kỳ ảnh hưởng tiêu cực nào tới hoạt động kinh doanh hiện tại của các ngân hàng này. Và xét về bản chất, đây vẫn là những ngân hàng rất tốt, như ACB có cấu trúc tài chính 'lành mạnh' nhất hệ thống, hay MBB VPB có quy mô vốn lớn bậc nhất trong các ngân hàng Việt Nam.