#Kinh doanh

24HMONEY đã kiểm duyệt

Hàng không toàn cầu 2026 và cuộc chiến thoát khỏi "vùng xoáy" chi phí

Ngành hàng không thế giới đang bước vào một chu kỳ tăng trưởng kỳ lạ: Doanh thu dự kiến vượt mốc 1.053 tỷ USD với kỷ lục 5,2 tỷ lượt khách, nhưng lợi nhuận ròng thu về lại cực kỳ khiêm tốn. Sự đứt gãy chuỗi cung ứng tàu bay nghiêm trọng kết hợp cùng "cú sốc" giá dầu từ chiến sự Trung Đông đang biến những con số tăng trưởng hào nhoáng thành một cuộc chiến sinh tồn về biên lợi nhuận.

Trong chu kỳ phục hồi sau đại dịch, ngành hàng không đang ghi nhận sự mở rộng mạnh về sản lượng, nhưng hiệu quả tài chính vẫn chưa theo kịp. Tăng trưởng hiện hữu, song biên lợi nhuận tiếp tục bị bào mòn bởi chi phí vận hành gia tăng và những điểm nghẽn kéo dài trong chuỗi cung ứng.

Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế, vận tải hàng hóa hàng không năm 2026 dự kiến đạt hơn 71,6 triệu tấn, tăng 2,4% so với năm trước. Sự bùng nổ của thương mại điện tử xuyên biên giới tiếp tục củng cố vai trò của hàng không trong chuỗi logistics toàn cầu, đặc biệt với các mặt hàng giá trị cao và yêu cầu giao nhận nhanh.

Ở mảng hành khách, nhu cầu đi lại duy trì đà tăng với khoảng 5,2 tỷ lượt, tăng 4,4%. Hệ số sử dụng ghế dự kiến lập đỉnh mới, phản ánh khả năng khai thác tối đa công suất. Tuy nhiên, đằng sau các con số tăng trưởng là một thực tế khó thay đổi: lợi nhuận vẫn “mỏng”.

Năm 2026, lợi nhuận ròng toàn ngành ước đạt khoảng 41 tỷ USD trên tổng doanh thu hơn 1.000 tỷ USD, tương ứng biên lợi nhuận chỉ khoảng 3,9%. Tỷ suất sinh lời trên mỗi hành khách ở mức thấp, chưa đến 8 USD/lượt, trong khi hiệu quả đầu tư vẫn chưa vượt chi phí vốn. Điều này cho thấy phần lớn thành quả tăng trưởng đang bị “ăn mòn” bởi chi phí.

Nguyên nhân cốt lõi nằm ở sự đứt gãy kéo dài của chuỗi cung ứng hàng không. Toàn ngành hiện thiếu hàng nghìn tàu bay so với nhu cầu, trong khi hàng nghìn chiếc khác phải tạm dừng khai thác do thiếu linh kiện và động cơ. Áp lực sản xuất đè nặng lên các nhà cung ứng như Safran hay General Electric, khiến tiến độ bàn giao và bảo dưỡng không theo kịp đà phục hồi của thị trường.

Chi phí vì thế gia tăng trên nhiều mặt trận. Nhiên liệu vẫn là biến số lớn nhất, đặc biệt khi căng thẳng tại Trung Đông đẩy giá dầu lên cao, làm đảo lộn các dự báo trước đó. Trong khi đó, chi phí môi trường như cơ chế CORSIA hay việc sử dụng nhiên liệu bền vững (SAF) tiếp tục làm tăng gánh nặng tài chính.

Ngoài nhiên liệu, chi phí lao động, bảo dưỡng và thuê tàu bay đồng loạt tăng, phản ánh sự căng thẳng của thị trường nhân lực và nguồn cung kỹ thuật. Dù đồng USD có xu hướng suy yếu phần nào giúp giảm áp lực chi phí ngoại tệ, mức cải thiện này chưa đủ bù đắp các khoản chi tăng mạnh.

Nhìn tổng thể, tăng trưởng của ngành đang bị giới hạn không phải bởi cầu, mà bởi năng lực cung ứng. Việc chậm bàn giao tàu bay mới khiến các hãng khó mở rộng đội bay, trong khi nhu cầu vẫn tăng đều. Điều này tạo ra nghịch lý: doanh thu tăng nhưng khả năng chuyển hóa thành lợi nhuận lại bị bó hẹp.

Dù vậy, sau cú sốc đại dịch, các hãng hàng không đã nâng cao đáng kể khả năng chống chịu. Theo nhận định của Willie Walsh, ngành đã rút ra nhiều bài học để thích ứng tốt hơn với biến động kinh tế và địa chính trị. Tuy nhiên, những cú sốc mới – từ giá năng lượng đến xung đột quốc tế – vẫn đang thử thách giới hạn này.

Triển vọng trung hạn vẫn được đánh giá tích cực, với kỳ vọng các điểm nghẽn dần được tháo gỡ và thị trường ổn định trở lại. Tuy nhiên, tính bền vững của chu kỳ tăng trưởng hiện tại phụ thuộc lớn vào việc giải quyết các “nút thắt” về chuỗi cung ứng, hiện đại hóa đội bay và kiểm soát chi phí.

Trong ngắn hạn, ngành hàng không tiếp tục đứng trước bài toán khó: nhu cầu tăng mạnh nhưng lợi nhuận không theo kịp. Khi chi phí vẫn neo cao và dư địa tối ưu chưa nhiều, khả năng “cất cánh” của lợi nhuận vẫn là dấu hỏi lớn trong năm 2026.