Hạn trả cổ tức 6 tháng: Khó áp dụng với cổ phiếu

Trong bối cảnh không giải quyết được nhanh chóng các thủ tục liên quan đến việc trả cổ tức, các doanh nghiệp cần có kế hoạch rõ ràng và tuân thủ đúng thời gian quy định để tránh vi phạm pháp luật.

Doanh nghiệp phải trả cổ tức trong vòng 6 tháng sau ĐHĐCĐ thường niên, nhưng với hình thức cổ phiếu, quy định này khó khả thi, nhất là đối với các ngân hàng.

Trước mỗi mùa họp đại hội cổ đông, bên cạnh các vấn đề quan trọng như kế hoạch kinh doanh, đầu tư, bổ nhiệm nhân sự cấp cao, điều mà cổ đông quan tâm nhất vẫn là kế hoạch phân phối lợi nhuận, đặc biệt là việc chi trả cổ tức. Với các nhà đầu tư dài hạn, tỷ lệ cổ tức là yếu tố then chốt trong quyết định tiếp tục rót vốn và đồng hành cùng doanh nghiệp.

Việc chi trả cổ tức đúng hạn không chỉ đảm bảo quyền lợi cổ đông mà còn phản ánh sự minh bạch và ổn định tài chính của doanh nghiệp. Tuy nhiên, thời gian qua, không ít doanh nghiệp nhiều lần trì hoãn khiến cổ đông thất vọng.

Điển hình, CTCP Sản xuất Kinh doanh Dược và Trang thiết bị Y tế Việt Mỹ (AMV) đã 6 lần dời lịch trả cổ tức từ năm 2019 đến nay. Ban đầu, AMV dự kiến thanh toán cổ tức năm 2019 vào tháng 5-6/2021, chia thành hai đợt, mỗi đợt 10%. Nhưng công ty liên tục lùi lịch, mới nhất là hoãn đợt 1 sang 28/01/2026 và đợt 2 sang 28/07/2026, với lý do tái đầu tư sản xuất và chờ thanh toán từ khách hàng.

Tương tự, CTCP Sông Đà 3 (SD3) đã lần thứ 11 dời lịch trả cổ tức tiền mặt năm 2015 (tỷ lệ 5%) từ 31/12/2024 sang 31/12/2025 vì chưa thu xếp được nguồn tiền. CTCP Sông Đà 6 (SD6) cũng hoãn chi trả cổ tức tiền mặt tổng tỷ lệ 10% cho năm 2015 và đợt 1 năm 2016 thêm một năm vì khó khăn tài chính.

Theo Luật Doanh nghiệp 2020, cổ tức phải được thanh toán trong vòng 6 tháng sau khi kết thúc họp ĐHĐCĐ thường niên. HĐQT cũng phải lập danh sách cổ đông, xác định mức chi trả, thời gian và hình thức thanh toán chậm nhất 30 ngày trước mỗi lần trả cổ tức.

Dù một số doanh nghiệp gặp khó khăn dòng tiền dẫn đến chậm trễ, nhưng chi trả cổ tức bằng tiền mặt vẫn phổ biến vì đơn giản và nhanh chóng. Ông Lê Trung Hải, Phó Vụ trưởng Vụ Giám sát Công ty đại chúng (UBCKNN), cho biết nhiều doanh nghiệp thậm chí muốn thanh toán sớm nhất có thể.

Ngược lại, cổ tức bằng cổ phiếu phải đăng ký với cơ quan quản lý và chỉ được cấp sau khi hồ sơ được duyệt, khiến thời gian kéo dài, thậm chí quá 6 tháng nếu hồ sơ có sai sót hoặc chưa đầy đủ.

Để bảo vệ quyền lợi cổ đông, các nghị định mới đã đưa ra chế tài nghiêm ngặt với doanh nghiệp chậm trả cổ tức. Dự thảo sửa đổi Nghị định 155 yêu cầu HĐQT thực hiện chi trả đúng hạn theo ủy quyền của ĐHĐCĐ. Trong khi đó, Nghị định 156 quy định xử phạt hành chính, thậm chí xử lý trách nhiệm của Chủ tịch HĐQT nếu doanh nghiệp không trả cổ tức đúng hạn.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Thành Đô, Phó Chủ tịch HĐQT HDBank, quy định thời gian cứng có thể gây khó khăn cho doanh nghiệp, nhất là khi trả cổ tức bằng cổ phiếu. Với các tổ chức tín dụng, việc tăng vốn điều lệ cần được Ngân hàng Nhà nước phê duyệt, và nếu chưa được chấp thuận đúng thời hạn, doanh nghiệp không thể thực hiện chi trả.

Vì vậy, ông Đô đề xuất bổ sung quy định về thời gian trả cổ tức bằng cổ phiếu sau khi hoàn tất các thủ tục cần thiết với cơ quan quản lý. Cụ thể, doanh nghiệp có thể được phép thực hiện trong vòng 30 ngày hoặc một khoảng thời gian hợp lý sau khi được phê duyệt tăng vốn.

“Nếu quy định cứng 6 tháng mà Ngân hàng Nhà nước chưa chấp thuận phương án tăng vốn thì chúng tôi cũng không thể chi trả cổ tức cho cổ đông”, ông Đô nhấn mạnh.