Hà Nội tái cấu trúc đô thị lõi: Những khu vực nào phải di dời dân cư?

Từ năm 2026 đến 2045, Hà Nội sẽ triển khai kế hoạch tái cấu trúc đô thị quy mô lớn, trong đó hơn 860.000 người dân sinh sống tại khu vực đô thị lõi sẽ được bố trí lại chỗ ở, tập trung chủ yếu từ Vành đai 3 trở vào.

Theo báo cáo các nội dung trọng tâm của Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm vừa được HĐND TP Hà Nội thông qua ngày 27/1, tái cấu trúc đô thị được xác định là một trong những nhiệm vụ then chốt nhằm giải quyết các điểm nghẽn về hạ tầng, dân cư và không gian phát triển của thành phố.

Ưu tiên di dời khu vực Vành đai 1 và 2

Phạm vi tái cấu trúc đô thị tập trung ở vùng đô thị lõi, từ Vành đai 3 trở vào, trong đó ưu tiên thực hiện sớm tại các khu vực Vành đai 1 và Vành đai 2 – nơi đang chịu áp lực lớn về mật độ dân số, giao thông và hạ tầng kỹ thuật.

Hà Nội cho biết, việc tái cấu trúc không chỉ là di dời dân cư đơn thuần, mà hướng tới một “cuộc cách mạng” toàn diện về kiến trúc cảnh quan, nhà ở và bảo tồn di sản. Tư duy phát triển cũng được chuyển đổi từ “bảo tồn – cải tạo” sang “tái thiết giá trị”, vừa gìn giữ di sản vừa tạo ra không gian sống hiện đại, bền vững.

Các khu vực trọng điểm được gắn với công tác bảo tồn gồm: trung tâm chính trị – hành chính Ba Đình, hồ Gươm và vùng phụ cận, khu phố cổ, phố cũ, hồ Tây và trục cảnh quan hai bên sông Hồng.

Lộ trình di dời chia làm 2 giai đoạn

Trong giai đoạn 2026–2035, Hà Nội dự kiến di dời khoảng:

42.000 người tại một số tuyến phố trong phạm vi Vành đai 3.

Sang giai đoạn 2036–2045, việc tái cấu trúc tiếp tục mở rộng với:

Tổng cộng, trong suốt 20 năm, Hà Nội sẽ bố trí lại chỗ ở cho hơn 860.000 người dân.

Tái định cư gắn với giãn dân nội đô

Song song với di dời, Hà Nội sẽ thực hiện tái cấu trúc dân cư theo hướng giãn dân nội đô. Người dân thuộc diện giải tỏa được bố trí tái định cư một phần tại chỗ, phần còn lại chuyển về các khu đô thị mới tại các cực tăng trưởng như Đông Anh, Gia Lâm, Hòa Lạc.

Các khu vực này được định hướng đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, bảo đảm đầy đủ trường học, bệnh viện, công viên, dịch vụ công cộng, nhằm nâng cao chất lượng sống so với nơi ở cũ.

Nhu cầu vốn gần 65 triệu tỷ đồng

Theo ước tính, tổng nhu cầu vốn cho giai đoạn 2026–2045 lên tới 64,84 triệu tỷ đồng. Trong đó:

Nguồn lực thực hiện sẽ đến từ sự kết hợp giữa đầu tư công cho hạ tầng thiết yếu và an sinh xã hội, cùng sự tham gia chủ đạo của khu vực tư nhân và các nguồn lực xã hội hóa.

Hướng tới đô thị đa tầng – đa lớp

Theo TP Hà Nội, tái cấu trúc đô thị nhằm giải phóng nguồn lực đất đai, tái thiết không gian phát triển, xử lý căn cơ các vấn đề quá tải hạ tầng, từ đó hình thành một cấu trúc đô thị mới theo mô hình “đa tầng – đa lớp”, hài hòa giữa bảo tồn giá trị lịch sử – văn hóa và phát triển đô thị hiện đại.

Mục tiêu cuối cùng là xây dựng Hà Nội trở thành đô thị xanh, thông minh, đáng sống, giữ được “hồn cốt” Thăng Long – Hà Nội trong bối cảnh phát triển nhanh và bền vững.