Giải mã khoản thuế 5% trên cổ tức

Mỗi khi mùa chi trả cổ tức gõ cửa, một làn sóng tranh luận gay gắt lại nổ ra xung quanh việc cá nhân phải ngậm ngùi nộp 5% thuế, trong khi các tổ chức kinh tế lại được miễn trừ hoàn toàn. Sự khác biệt này, dưới lăng kính chính sách, không phải là một đặc quyền bất công mà là một kỹ thuật vận hành cốt lõi nhằm bảo vệ cấu trúc tài chính vĩ mô.

Đằng sau ma trận quy định về thuế thu nhập là nguyên tắc tối thượng nhằm ngăn chặn kịch bản tận thu trên cùng một đồng lợi nhuận đã hoàn thành nghĩa vụ với quốc gia.

Mùa chia cổ tức đang đến gần khi hàng loạt doanh nghiệp công bố kế hoạch phân phối lợi nhuận. Cùng với đó, câu chuyện thuế cổ tức một lần nữa trở thành chủ đề được nhiều nhà đầu tư quan tâm.

Không ít người đặt câu hỏi: Cùng nhận cổ tức từ doanh nghiệp nhưng tổ chức được miễn thuế, còn cá nhân lại bị khấu trừ 5% thuế thu nhập cá nhân. Liệu đây có phải là sự bất công?

Theo chuyên gia tài chính - kế toán Bình Vũ, quy định hiện hành cho phép doanh nghiệp nhận cổ tức từ doanh nghiệp khác được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với khoản thu này. Nguyên nhân là phần lợi nhuận dùng để chi trả cổ tức đã hoàn thành nghĩa vụ thuế tại doanh nghiệp nguồn trước khi được phân phối cho cổ đông.

Nói cách khác, nếu tiếp tục thu thuế ở doanh nghiệp nhận cổ tức, cùng một khoản lợi nhuận sẽ bị đánh thuế nhiều lần trong hệ thống doanh nghiệp.

Trong khi đó, khi cổ tức được chi trả cho cá nhân, khoản tiền này được xem là thu nhập từ đầu tư vốn và thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân với mức thuế suất 5%.

Theo chuyên gia, điều cần nhìn nhận là điểm đến cuối cùng của dòng tiền. Doanh nghiệp được miễn thuế để tránh thuế chồng thuế, nhưng khi lợi nhuận thực sự chảy vào túi cá nhân, nghĩa vụ thuế vẫn phát sinh theo quy định.

Về bản chất, cơ chế này tương tự các nguồn thu nhập khác. Dù là tiền lương hay lợi nhuận từ hoạt động đầu tư vốn, khi trở thành thu nhập của cá nhân đều thuộc phạm vi điều chỉnh của thuế thu nhập cá nhân.

Do đó, việc tổ chức được miễn thuế còn cá nhân chịu thuế không phải là sự ưu ái hay bất công, mà là cách thiết kế nhằm tránh đánh thuế hai lần đối với cùng một khoản lợi nhuận trong quá trình luân chuyển giữa các doanh nghiệp, đồng thời vẫn đảm bảo nghĩa vụ thuế khi thu nhập đến tay người thụ hưởng cuối cùng.