#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Giải mã chính sách đối ngoại của Donald Trump: Khi thế giới phải thích nghi với sự bất định

Những quyết định mang tính bộc phát của Donald Trump đang khiến bức tranh địa chính trị toàn cầu trở nên khó đoán hơn bao giờ hết.

Sắp tới, khi Donald Trump gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Alaska, đây sẽ là lần thứ bảy hai nhà lãnh đạo đối thoại trực tiếp. Nhưng bối cảnh đã thay đổi: kể từ lần gặp trước, ông Putin đã phát động một cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine, khiến khoảng một triệu binh sĩ Nga thiệt mạng và gây ra khủng hoảng nhân đạo sâu rộng.

Trump vẫn tin rằng ông có thể ngồi vào bàn đàm phán, thử thách một nhà lãnh đạo lão luyện và đạt được một thỏa thuận. Tuy nhiên, đây sẽ là bài kiểm tra lớn nhất cho phong cách ngoại giao khác thường của ông — một phong cách đặt thế giới vào trạng thái bất định.

Câu hỏi đặt ra là: Trump sẽ khẳng định rõ ràng lập trường bảo vệ chủ quyền Ukraine cùng các đồng minh, hay sẽ vội vàng nối lại quan hệ với Moscow, vô tình khuyến khích hành vi gây hấn? Cho tới giờ, không ai có thể dự đoán chính xác.

Ngoại giao dựa vào trực giác

Trong nhiệm kỳ trước, các đồng minh của Trump tin rằng ông sẽ tận dụng sức mạnh kinh tế và khả năng đàm phán để buộc các quốc gia nhượng bộ, thay vì dựa trên nguyên tắc ngoại giao truyền thống. Mô hình này loại bỏ các lý thuyết đối ngoại nhất quán, thay vào đó là sự tùy hứng của tổng thống.

Điểm mạnh của phương pháp này là khả năng tạo đột phá trong những tình huống bế tắc — chẳng hạn, đạt thỏa thuận hòa bình ở Ukraine hoặc Gaza. Nhưng nhược điểm là rõ ràng: thuế quan có thể phản tác dụng, làm tổn thương kinh tế Mỹ; việc từ bỏ các nguyên tắc phổ quát dễ khiến đồng minh xa lánh và đối thủ thêm cứng rắn.

Ba cấp độ rủi ro

Trump phân loại các mối quan hệ đối ngoại thành ba nhóm:

Khi chiến lược va chạm thực tế

Ở nhóm rủi ro trung bình, phương pháp của Trump ít hiệu quả: tranh cãi không cần thiết với lãnh đạo Brazil, Nam Phi và Ấn Độ đã khiến Mỹ mất cơ hội chiến lược. Với các hồ sơ lớn, kết quả còn mâu thuẫn hơn:

Thế giới học cách "chơi" cùng Trump

Một số quốc gia đã tìm ra cách tận dụng phong cách này: Pakistan nhận đề cử Nobel hòa bình sau một thỏa thuận về tiền điện tử, Qatar giành ưu ái chỉ với một chiếc máy bay. Song, nạn tham nhũng và sự thiếu nhất quán trong các cam kết khiến nhiều thỏa thuận lớn vẫn chưa thành hiện thực.

Cơ hội và rủi ro trước mắt

Nếu Trump sẵn sàng đối đầu Putin, ông có thể viết lại lịch sử bằng việc chấm dứt cuộc chiến khốc liệt nhất ở châu Âu từ 1945. Tuy nhiên, dựa trên những gì đã thấy, khả năng đó dường như không cao — và thế giới sẽ tiếp tục phải thích nghi với một chính sách đối ngoại vừa nhiều rủi ro, vừa đầy bất ngờ.