Giải cứu những "dòng sông chết" giữa lòng Thủ đô

Không dừng lại ở việc dọn rác hay nạo vét thông thường, Hà Nội đang triển khai một chiến dịch tổng lực để giải cứu những "dòng sông chết", biến sông Nhuệ, sông Đáy thành trục cảnh quan xanh, song song với việc tái cấu trúc toàn diện không gian sống quanh các nhà ga đường sắt.

Theo lộ trình quy hoạch tầm nhìn thế kỷ, giai đoạn 2026-2030 sẽ là "trận đánh" then chốt để tháo gỡ những điểm nghẽn về môi trường, giao thông và nhà ở xã hội, đưa Hà Nội tiến gần hơn tới mục tiêu đô thị phát triển bền vững.

Giải cứu những "dòng sông chết" giữa lòng Thủ đô

Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Hà Nội sẽ triển khai hàng loạt dự án hạ tầng và môi trường quy mô lớn nhằm tái thiết đô thị, xử lý ô nhiễm và mở rộng không gian phát triển bền vững.

Trong giai đoạn 2026-2030, thành phố xác định ưu tiên hàng đầu là tháo gỡ các điểm nghẽn hạ tầng và môi trường. Bên cạnh các tuyến vành đai, cầu vượt sông và mạng lưới metro, Hà Nội sẽ tập trung cải tạo những dòng sông đang ô nhiễm kéo dài như sông Nhuệ, sông Đáy, sông Cầu Bây.

Theo kế hoạch, thành phố sẽ đầu tư hệ thống tách nước thải, xây dựng các nhà máy xử lý nước thải tập trung quy mô lớn, phát triển bể chứa ngầm chống ngập và đồng thời chỉnh trang cảnh quan hai bên sông.

Đáng chú ý, Hà Nội dự kiến triển khai mô hình “hồi sinh dòng sông” theo hướng tích hợp đa mục tiêu. Các bể chứa ngầm đa năng sẽ giúp tách nước thải ngay từ đầu nguồn, giảm úng ngập nội đô, đồng thời kết hợp mở rộng đại lộ ven sông và hình thành các trục cảnh quan xanh mới cho thành phố.

Sau nhiều năm gắn với hình ảnh ô nhiễm và nước đen đặc, các dòng sông nội đô được kỳ vọng sẽ trở thành không gian sinh thái và hạ tầng xanh quan trọng trong chiến lược phát triển dài hạn của Thủ đô.

Song song với xử lý môi trường, Hà Nội cũng đặt mục tiêu đẩy mạnh chuyển đổi phương tiện giao thông sang năng lượng sạch, phát triển các chương trình giảm phát thải và xây dựng hệ thống hạ tầng theo định hướng Net-Zero.

Trong giai đoạn 2031-2045, thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện mạng lưới đường sắt đô thị, mở rộng các tuyến giao thông kết nối vùng và nghiên cứu xây dựng sân bay thứ hai ở phía Nam Thủ đô.

Một trong những định hướng đáng chú ý khác là tái cấu trúc đô thị theo mô hình TOD - phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng. Hà Nội sẽ cải tạo các khu chung cư cũ, khu tập thể xuống cấp và phát triển các đô thị nén quanh ga metro nhằm giảm áp lực cho khu vực lõi.

Thành phố cũng dự kiến xây dựng các khu nhà ở xã hội quy mô lớn, ưu tiên bố trí gần hệ thống giao thông công cộng để tăng khả năng tiếp cận nhà ở cho người thu nhập thấp và công nhân.

Theo quy hoạch, các khu vực quanh ga Ngọc Hồi, ga Hà Nội, Gia Lâm hay Yên Thường sẽ trở thành những trung tâm đô thị mới với mật độ phát triển cao, tích hợp nhà ở, thương mại và dịch vụ.

Việc “đánh thức” các dòng sông cùng lúc với tái thiết đô thị được xem là bước đi mang tính chiến lược của Hà Nội trong bài toán vừa mở rộng không gian phát triển, vừa xử lý các vấn đề tồn đọng nhiều năm về ô nhiễm, ùn tắc và ngập úng.