#KT vĩ mô

24HMONEY đã kiểm duyệt

Giá vật liệu tăng theo xăng dầu, nguy cơ đội vốn hàng chục nghìn tỷ tại các dự án hạ tầng

Biến động mạnh của giá xăng dầu trong thời gian gần đây đang tạo áp lực đáng kể lên chi phí xây dựng, khiến nhiều dự án hạ tầng đối mặt nguy cơ tăng vốn lớn.

Theo báo cáo mới nhất của Bộ Xây dựng, sau giai đoạn ổn định trong năm 2025 và hai tháng đầu năm 2026, giá nhiên liệu đã tăng mạnh trở lại từ tháng 3, đặc biệt là dầu diesel. Diễn biến này kéo theo sự gia tăng đồng loạt của nhiều loại vật liệu xây dựng.

Cụ thể, tính đến cuối tháng 3, giá xi măng đã tăng hơn 7%, thép tăng trên 2%, gạch lát tăng gần 5%. Đáng chú ý, các vật liệu như cát, đá, gạch xây tăng mạnh từ 13,5% đến 23,3%, trong khi nhựa đường ghi nhận mức tăng đột biến gần 32%.

Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, giá nhiên liệu tăng đã tạo ra hiệu ứng dây chuyền, làm tăng chi phí sản xuất và vận chuyển vật liệu, từ đó đẩy chi phí đầu tư xây dựng lên cao, đặc biệt đối với các công trình giao thông.

Ước tính, với mức biến động hiện tại, tổng dự toán xây dựng các công trình có thể tăng từ 1,91% đến 8,09% so với thời điểm tháng 2/2026. Trong đó, công trình giao thông chịu tác động lớn nhất với mức tăng khoảng 8,09%, tiếp theo là công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tăng khoảng 4,55%. Các công trình hạ tầng kỹ thuật, dân dụng và công nghiệp có mức tăng thấp hơn, dao động từ 1,91% đến 2,52%.

Trong kịch bản giá nhiên liệu tiếp tục tăng mạnh, thậm chí tăng gấp đôi so với tháng 2/2026, chi phí xây dựng công trình giao thông có thể tăng tới gần 16%, trong khi công trình công nghiệp có thể tăng gần 4%.

Hiện nay, cả nước có 44 dự án trọng điểm, bao gồm cả các dự án đối tác công tư (PPP), với tổng mức đầu tư khoảng 569.000 tỷ đồng. Trong đó, chi phí xây dựng chiếm khoảng 413.000 tỷ đồng, còn lại khoảng 267.000 tỷ đồng chưa triển khai.

Theo tính toán, nếu giá nhiên liệu tăng theo kịch bản cao, riêng các công trình giao thông trọng điểm có thể phát sinh thêm khoảng 42.300 tỷ đồng chi phí xây dựng. Đây được đánh giá là áp lực rất lớn đối với ngân sách nhà nước cũng như tiến độ triển khai các dự án.

Trước tình hình này, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương chủ động cân đối nguồn lực, ưu tiên hoàn thành các dự án hạ tầng trọng điểm, đồng thời tăng cường quản lý, cập nhật giá vật liệu xây dựng sát với diễn biến thị trường.

Cơ quan quản lý cũng yêu cầu kiểm soát chặt hoạt động kinh doanh xăng dầu và vật liệu xây dựng, nhằm tránh tình trạng đầu cơ, găm hàng, đẩy giá. Bên cạnh đó, cần siết chặt quản lý khai thác khoáng sản và nâng cao công tác tuyên truyền, hướng dẫn về hợp đồng xây dựng để hạn chế rủi ro do biến động giá.

Đối với các chủ đầu tư và ban quản lý dự án, nhiệm vụ trọng tâm là kiểm soát chi phí, chủ động đánh giá tác động của biến động giá đến từng dự án, sử dụng hiệu quả nguồn chi phí dự phòng và lựa chọn hình thức hợp đồng phù hợp với điều kiện thị trường.

Ngoài ra, các hợp đồng đang thực hiện, đặc biệt là hợp đồng trọn gói hoặc đơn giá cố định, cần được rà soát kỹ lưỡng để kịp thời xử lý các vướng mắc phát sinh, đảm bảo tiến độ và hiệu quả đầu tư.

Trong bối cảnh giá năng lượng còn nhiều biến động, việc kiểm soát chi phí và đảm bảo nguồn cung vật liệu được xem là yếu tố then chốt để duy trì tiến độ các dự án hạ tầng quy mô lớn trong thời gian tới.

Báo Markettimes

Giá vật liệu “nhảy vọt” theo xăng dầu: Nguy cơ đội vốn hàng chục nghìn tỷ đồng