Giá thuê "nhà xã hội": Ngang ngửa nhà thương mại!

Giá thuê nhà ở xã hội tại các tỉnh phía Nam hiện đang ở mức cao, thậm chí ngang ngửa với nhà ở thương mại, gây khó khăn cho đối tượng thu nhập thấp. Chuyên gia khuyến nghị cần điều chỉnh chi phí xây dựng và hỗ trợ từ Nhà nước để giảm giá thuê, giúp nhà ở xã hội thực sự phục vụ nhu cầu an sinh.

Khi giá thuê nhà ở xã hội và nhà ở công nhân ở các tỉnh phía Nam chạm mức hàng chục triệu đồng, ngang ngửa, thậm chí cao hơn phân khúc thương mại, câu chuyện về "an cư" cho người lao động lại trở nên nan giải hơn bao giờ hết.

Khung giá cho thuê nhà ở xã hội và nhà ở công nhân vừa được công bố tại các tỉnh phía Nam đang gây sốc: Nhiều căn lên tới hàng chục triệu đồng mỗi tháng, thậm chí đắt đỏ hơn cả nhà ở thương mại. Nghịch lý này đặt ra dấu hỏi lớn về tính "xã hội" của những dự án này, làm dấy lên lo ngại về khả năng tiếp cận nhà ở cho người thu nhập thấp.

"Điểm mặt" giá thuê tại các địa phương

Theo Quyết định 68/2024/QĐ-UBND của Đồng Nai, giá thuê nhà ở xã hội dạng chung cư dao động từ 25.000 đến 110.000 đồng/m2/tháng tùy số tầng. Điều này đồng nghĩa với việc một căn hộ 70m2 có thể có giá thuê cao nhất gần 8 triệu đồng/tháng.

Tại Bình Dương, khung giá thuê đa dạng hơn với nhiều loại hình:

Nhà 1 tầng: 36.000 - 92.900 đồng/m2/tháng.

Nhà 2 tầng: 55.100 - 142.400 đồng/m2/tháng.

Chung cư dưới 5 tầng: 52.600 - 135.800 đồng/m2/tháng.

Dự án từ 30 tầng trở xuống: Cao nhất, từ 95.500 đến 246.800 đồng/m2/tháng. Với mức này, một căn hộ 50m2 có giá thuê tối đa lên tới 12,34 triệu đồng/tháng (chưa bao gồm VAT và phí quản lý vận hành, vốn khoảng 8.000 đồng/m2/tháng).

Với nhà ở lưu trú công nhân, giá thuê cũng không hề thấp: từ 52.600 đến 188.600 đồng/m2/tháng tùy theo chiều cao dự án.

Tại Long An, giá thuê chung cư dao động từ 58.380 đến 184.170 đồng/m2/tháng, tùy số tầng.

Đặc biệt, ở TP.HCM, theo Quyết định 80/2024/QĐ-UBND, khung giá thuê nhà ở xã hội từ 96.000 đến 235.000 đồng/m2/tháng, tương đương 4,5-11,5 triệu đồng/tháng cho căn hộ 50m2. Nhà lưu trú công nhân tại các khu công nghiệp cũng có giá thuê từ 2 - 10 triệu đồng/tháng.

Ngang ngửa nhà thương mại: Một nghịch lý khó chấp nhận

Khảo sát thực tế giá nhà thương mại cho thuê cho thấy, nhiều dự án ở Bình Dương và TP.HCM có mức giá tương đương, thậm chí rẻ hơn nhà ở xã hội. Đơn cử, tại Bình Dương, một căn hộ 2 phòng ngủ 68m2 đầy đủ tiện nghi tại Him Lam Phú Đông có giá thuê 9 triệu đồng/tháng. Hay Phú Đông Sky Garden, một dự án cao cấp, căn 86m2 chưa nội thất thuê 8 triệu/tháng, có nội thất 9,5 triệu/tháng. Các dự án như Bcons Suối Tiên (51m2, 8 triệu/tháng) hay Bcons Sala (45m2, 4,5 triệu/tháng) cũng cho thấy mặt bằng giá thuê thương mại không hề "trên trời".

Tại TP.HCM, khu vực TP. Thủ Đức, dự án Him Lam Phú An với căn 68m2 có giá 9 triệu/tháng, trong khi các dự án cao cấp khác dao động từ 10-18 triệu/căn.

Chuyên gia lên tiếng: "Bất hợp lý và mơ hồ"

Ông Lê Hoàng Anh, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần bất động sản Westland, thẳng thắn nhận định: "Với mức giá cho thuê nhà ở xã hội và mức giá thuê nhà ở thương mại hiện nay ngang bằng nhau, khách hàng sẽ chọn thuê nhà ở thương mại, bởi các tiện ích cũng như chất lượng luôn cao hơn nhà ở xã hội." Ông nhấn mạnh rằng người có thu nhập dưới 15 triệu đồng/tháng phải bỏ số tiền lớn để thuê nhà ở xã hội là bất hợp lý.

Tương tự, ông Trần Đức Vinh, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Trần Anh Group, cho rằng nhà ở xã hội phải được định hướng rõ ràng là phục vụ người thu nhập thấp, và giá thuê bắt buộc phải thấp hơn nhà ở thương mại. Ông Vinh chỉ ra "vấn đề nằm ở định nghĩa mơ hồ về người thu nhập thấp, dẫn đến việc không kiểm soát được mức giá hợp lý."

Để giải quyết vấn đề này, ông Vinh đề xuất:

Tập trung phát triển các mô hình căn hộ nhỏ, quy mô dưới 24 tầng để giảm chi phí xây dựng và vận hành.

Lựa chọn vị trí xa trung tâm nhưng có kết nối giao thông công cộng thuận tiện để giảm giá đất.

Đặc biệt, Nhà nước cần xem xét hỗ trợ trực tiếp chi phí thuê nhà cho người lao động.

Ông Vinh cũng giải thích rằng, theo Luật Nhà ở 2023, giá thuê nhà ở xã hội do chủ đầu tư thỏa thuận với người thuê dựa trên khung giá UBND cấp tỉnh. Tuy nhiên, các chủ đầu tư thường áp giá cao do thủ tục pháp lý kéo dài và chi phí tăng cao, khiến họ khó có lãi nếu đưa ra giá thấp. Chỉ khi được trợ giá, hỗ trợ từ UBND tỉnh trong việc đẩy nhanh thời gian cấp phép, lãi suất vay thấp, doanh nghiệp mới có thể đưa ra giá cho thuê phù hợp với người thuê nhà ở xã hội.