#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Giá gạo toàn cầu chạm đáy: Cơ hội cho người mua, thách thức với nhà xuất khẩu

Giá gạo toàn cầu đã rơi xuống mức thấp nhất trong nhiều năm, mở ra cơ hội ngắn hạn cho các nước nhập khẩu, nhưng đồng thời tạo nên thách thức lớn cho các quốc gia xuất khẩu, đặc biệt trong bối cảnh nguồn cung dồi dào và tỷ giá biến động. Dù vậy, khả năng phục hồi giá trong năm 2025 được đánh giá là rất mong manh.

📉 Giá gạo rơi mạnh sau khi Ấn Độ xóa bỏ lệnh cấm xuất khẩu

Tháng 4 vừa qua đánh dấu một bước ngoặt lớn khi Ấn Độ chính thức dỡ bỏ tất cả các lệnh hạn chế xuất khẩu gạo – vốn được áp dụng từ năm 2022 nhằm kiểm soát lạm phát trong nước. Động thái này nhanh chóng tác động đến thị trường toàn cầu:

✅ Gạo đồ Ấn Độ giảm xuống mức thấp nhất trong 22 tháng.

✅ Giá gạo Thái Lan chạm đáy của hơn ba năm.

✅ Gạo Việt Nam cũng giảm mạnh, gần bằng mức thấp nhất trong năm năm trở lại đây.

Mặc dù giá đã giảm gần 1/3 so với đỉnh năm 2024, nhiều chuyên gia trong ngành cho rằng đây là mức đáy và sẽ không giảm thêm, song khó có khả năng phục hồi trong năm nay.

🌦 Dự báo thời tiết thuận lợi – Sản lượng gạo toàn cầu lập kỷ lục

Theo dự báo của Cơ quan Khí tượng Ấn Độ, mùa mưa năm 2025 tiếp tục thuận lợi – năm thứ hai liên tiếp có lượng mưa trên trung bình, điều này sẽ thúc đẩy mạnh sản lượng lúa gạo.

Cùng với đó, Tổ chức Nông Lương Liên Hiệp Quốc (FAO) dự báo sản lượng gạo toàn cầu niên vụ 2024/25 sẽ đạt kỷ lục 543,6 triệu tấn, tăng so với mức 535,4 triệu tấn của năm trước. Tổng nguồn cung gạo toàn cầu (bao gồm cả tồn kho) sẽ đạt khoảng 743 triệu tấn, vượt xa nhu cầu tiêu thụ ước tính 539,4 triệu tấn.

Riêng Ấn Độ đang nắm giữ đến 63,09 triệu tấn gạo trong kho chính phủ, cao gấp gần 5 lần mức mục tiêu dự trữ quốc gia.

📦 Xuất khẩu gạo Ấn Độ tăng vọt, giành lại vị thế thống lĩnh

Sau hai năm vắng bóng tương đối do các lệnh hạn chế, Ấn Độ đang trở lại mạnh mẽ trên thị trường gạo toàn cầu.

Hiệp hội xuất khẩu gạo Ấn Độ dự báo xuất khẩu năm 2025 sẽ tăng gần 25%, đạt kỷ lục 22,5 triệu tấn.

Olam Agri India thậm chí lạc quan hơn, cho rằng con số này có thể lên đến 24 triệu tấn.

Nếu đúng như dự báo, Ấn Độ sẽ nhanh chóng giành lại hơn 40% thị phần toàn cầu, vượt qua tổng lượng xuất khẩu của bốn quốc gia tiếp theo gồm Thái Lan, Việt Nam, Pakistan và Mỹ.

💱 Giá gạo và mối liên hệ với tỷ giá đồng Rupee

Một yếu tố đáng chú ý khác ảnh hưởng đến giá gạo là biến động tỷ giá.

Khi đồng rupee yếu vào đầu năm (87,2 rupee/USD), gạo Ấn Độ trở nên cạnh tranh hơn, thúc đẩy xuất khẩu.

Nhưng hiện tại, rupee đã mạnh lên 84,55 rupee/USD, giảm lợi thế cạnh tranh và giúp giá gạo không giảm sâu thêm.

Cùng lúc đó, chính phủ Ấn Độ tiếp tục tăng giá thu mua lúa tối thiểu, điều này khiến nông dân ưu tiên bán cho nhà nước nếu giá thị trường thấp – một yếu tố khác giúp giữ giá gạo ổn định.

🌍 Các quốc gia xuất khẩu chật vật trước áp lực cạnh tranh

Việc Ấn Độ đột ngột tăng xuất khẩu đã làm thay đổi cục diện thị trường:

✅ Thái Lan: Xuất khẩu quý I/2025 giảm 30%, xuống còn 2,1 triệu tấn. Dự kiến cả năm có thể giảm 24%, còn 7,5 triệu tấn.

✅ Việt Nam: Được đánh giá là sẽ gặp khó khăn nhiều hơn so với giai đoạn 2022–2023.

Theo ông Chookiat Ophaswongse, Chủ tịch danh dự Hiệp hội xuất khẩu gạo Thái Lan, việc Ấn Độ cung cấp gạo với giá thấp khiến các quốc gia khác mất thị phần nghiêm trọng.

📈 Ai là người hưởng lợi từ giá gạo thấp?

Giá gạo xuống đáy không chỉ mang lại rủi ro cho nhà xuất khẩu, mà còn là tin vui cho các quốc gia nhập khẩu lớn. Những nước được hưởng lợi trực tiếp từ xu hướng này bao gồm:

✅ Philippines , Indonesia, Saudi Arabia

✅ Các quốc gia châu Phi như Nigeria, Ghana, Senegal

🔍 Kết luận: Giá chạm đáy nhưng chưa thể bật dậy

Dù thị trường gạo đang trong trạng thái ổn định tạm thời sau khi chạm đáy, triển vọng phục hồi giá trong năm 2025 vẫn khá u ám. Nguồn cung dồi dào, dự trữ lớn, và sự trở lại mạnh mẽ của Ấn Độ sẽ tiếp tục kìm hãm bất kỳ nỗ lực tăng giá nào. Trong khi đó, các nước nhập khẩu gạo lại là bên hưởng lợi nhiều nhất trong giai đoạn giá thấp hiện nay.