Giá đồng tăng vọt đang che giấu những khó khăn trong ngành khai thác mỏ tại Chile, quốc gia sản xuất hàng đầu thế giới

Đồng là kim loại thiết yếu cho nền kinh tế toàn cầu, đóng vai trò quan trọng trong các ứng dụng điện khí hóa và hạ tầng năng lượng tái tạo.



Nhu cầu đồng tăng mạnh do những xu hướng công nghệ mới như xe điện và dữ liệu trung tâm (AI). Trong khi đó, các dự báo dài hạn đều cho thấy cầu đồng toàn cầu sẽ tăng đáng kể. Chẳng hạn, S&P Global dự báo nhu cầu đồng tăng khoảng 50% lên 42 triệu tấn vào năm 2040 (từ 28 triệu tấn hiện nay) do nhu cầu cho AI và quốc phòng gia tăng. Wood Mackenzie cũng dự đoán nhu cầu đồng toàn cầu tăng 24% đến năm 2035 nhờ tăng trưởng kinh tế và điện khí hóa. Các yếu tố này cho thấy tiềm năng tăng giá của đồng trên thị trường dài hạn.

Tình hình nguồn cung tại Chile

Chile hiện chiếm khoảng 25% sản lượng đồng khai thác toàn cầu, nên các rủi ro sản xuất tại nước này ảnh hưởng lớn đến nguồn cung thế giới. Theo số liệu Ngân hàng Trung ương Chile, tháng 1/2026 kim ngạch xuất khẩu đồng đạt 4,55 tỷ USD, tăng 7,9% so với cùng kỳ năm trước, nhưng giá đồng bình quân tăng tới 34% là nguyên nhân chính. Trên thực tế, sản lượng đồng Chile đã giảm liên tiếp trong 5 tháng cuối năm 2025. Nguyên nhân bao gồm chất lượng quặng khai thác ngày càng kém đi và một số sự cố vận hành tại các mỏ chủ chốt. Ví dụ, tại một mỏ do Capstone Copper vận hành xảy ra đình công lao động, còn mỏ Quebrada Blanca thì đang gặp vấn đề về lưu trữ phế thải. Những khó khăn này làm tăng lo ngại về đứt gãy nguồn cung trong bối cảnh cầu tăng cao.

Sự chênh lệch giữa kim ngạch xuất khẩu tăng và sản lượng suy giảm cho thấy tăng giá đồng phần nào “che giấu” hiện tượng thiếu cung ngầm. Nếu tình trạng giảm sản lượng ở Chile được xác nhận, điều này sẽ càng làm nóng vấn đề khủng hoảng nguồn cung toàn cầu và giữ giá đồng ở mức cao.

Động lực cầu và triển vọng dài hạn

Các động lực cầu chính của đồng đến từ quá trình điện khí hóa và công nghiệp hóa. Đồng là nguyên liệu không thể thiếu trong lưới điện, hệ thống năng lượng tái tạo và xe điện.

Theo S&P Global, nhu cầu đồng toàn cầu sẽ đạt 42 triệu tấn vào năm 2040, tăng khoảng 50% so với năm 2025, chủ yếu nhờ tăng trưởng mạnh ở các lĩnh vực như trung tâm dữ liệu (AI) và chi tiêu quốc phòng. Ngoài ra, Wood Mackenzie ước tính cầu đồng toàn cầu tăng ~24% đến năm 2035 do tăng trưởng kinh tế và đô thị hóa mạnh mẽ. Những dự báo này cho thấy nếu nguồn cung không kịp mở rộng, thị trường đồng có thể đối mặt thâm hụt nghiêm trọng.

Tất cả đều khẳng định đồng là một mặt hàng “trụ cột” cho công nghiệp điện – điện tử, nên nhu cầu có thể duy trì ở mức cao trong tương lai gần.

Giá đồng và triển vọng thị trường

Giá đồng đã liên tiếp lập đỉnh trong vài tháng gần đây. Cuối tháng 1/2026, giá đồng ba tháng trên Sàn London (LME) từng đạt mức kỷ lục 14.527,50 USD/tấn. Trước đó, đầu tháng 1 giá cũng đã phá mốc 13.000 USD/tấn. Tuy nhiên, mức giá kỷ lục không giữ được lâu khi các lực cung – cầu mới điều chỉnh, dẫn đến giá lùi về quanh 13.700 USD/tấn ngay khi giao dịch mở cửa lại. Một số chuyên gia cho rằng hiện tượng đầu cơ và các yếu tố ngắn hạn đóng vai trò lớn. Goldman Sachs nhận định người mua tại Mỹ đang đẩy mạnh rút đồng dự trữ từ các kho bãi, tạo tâm lý khan hiếm tạm thời. Họ dự báo giá đồng sẽ giữ quanh 13.000 USD/tấn trong quý I/2026 nhưng giảm dần xuống khoảng 11.000 USD/tấn vào cuối năm khi các yếu tố chính trị thương mại sáng tỏ. Trong ngắn hạn, đà tăng giá cũng được hỗ trợ bởi nhu cầu phòng ngừa lạm phát và đà tăng của các tài sản “thực” – các quỹ đầu tư lớn đổ tiền vào đồng như một hàng rào giá trị. Ngoài ra, nhu cầu đột biến cho các ứng dụng AI (với hàng trăm dự án trung tâm dữ liệu toàn cầu) cũng được cho là nhân tố hỗ trợ giá đồng tăng cao.

Cơ hội đầu tư vào sản phẩm đồng

Triển vọng nhu cầu tăng dài hạn và giá đồng ở mức cao mở ra nhiều cơ hội đầu tư. Nhà đầu tư có thể giao dịch hợp đồng kỳ hạn đồng trên Sàn London (LME) hoặc Sở giao dịch hàng hóa (COMEX) để hưởng chênh lệch giá.

Tại Việt Nam, Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam MXV hiện đã được cấp phép giao dịch liên thông trực tiếp tới Sở giao dịch hàng hóa (COMEX) và Sàn London (LME) . Với nhiều ưu điểm như: Mua bán 2 chiều, T0, miễn lãi margin

Nhìn chung, với dự báo nhu cầu đồng tăng 24–50% trong các thập niên tới, nhiều chuyên gia đánh giá thị trường đồng vẫn đang trong xu hướng dài hạn thuận lợi. Nhà đầu tư nếu nắm bắt được thời điểm (như khi giá điều chỉnh) có thể tận dụng cơ hội sinh lời từ các công cụ đầu tư liên quan tới đồng.