Giá điện biến động thế nào sau khủng hoảng Hormuz?

Khủng hoảng tại eo biển Hormuz không chỉ đẩy thị trường dầu mỏ vào biến động mà còn phơi bày nghịch lý của ngành điện khi năng lượng tái tạo tăng mạnh nhưng giá điện vẫn có thể leo thang.

Sau khủng hoảng tại eo biển Hormuz, giá điện toàn cầu đã tăng mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến giá điện trong nước. Tại Việt Nam, giá điện đã tăng 8,4% từ tháng 3 đến tháng 4 năm 2019, dẫn đến hóa đơn tiền điện tăng tương ứng nếu lượng tiêu thụ không đổi. Tác động của việc tăng giá điện kéo dài và ảnh hưởng đến tỷ lệ lạm phát trong 12 tháng sau đó.

Đây là vấn đề đang thu hút sự quan tâm lớn của giới đầu tư điện lực. Theo phân tích của OilPrice, phần lớn thị trường điện hiện nay vận hành theo cơ chế "định giá cận biên". Nói đơn giản, giá điện của toàn hệ thống được quyết định bởi nhà máy cuối cùng được huy động để đáp ứng nhu cầu.

Thông thường, điện gió và điện mặt trời có chi phí vận hành thấp nên được huy động trước. Điện hạt nhân và thủy điện cũng thuộc nhóm chi phí thấp. Tuy nhiên, vào các thời điểm nhu cầu tăng cao, hệ thống thường phải gọi thêm các nhà máy nhiệt điện khí, than hoặc dầu để đáp ứng phần nhu cầu còn thiếu. Chính các nhà máy này mới là đơn vị quyết định giá điện cuối cùng.

Hệ quả là ngay cả điện được sản xuất từ nguồn năng lượng tái tạo với chi phí thấp cũng được thanh toán theo mức giá cao hơn do các nhà máy nhiên liệu hóa thạch thiết lập.