Giá dầu tăng vọt lên đỉnh 4 năm, chuyên gia cảnh báo mốc 100 USD/thùng hoàn toàn có thể xảy ra

Thị trường dầu mỏ toàn cầu bước vào tuần mới trong trạng thái căng thẳng cao độ sau loạt cuộc không kích của Mỹ nhằm vào Iran cuối tuần qua, làm dấy lên lo ngại tuyến hàng hải chiến lược tại Eo biển Hormuz có thể bị gián đoạn.

Diễn biến bất ngờ này khiến giới phân tích nhận định giá dầu có thể phản ứng tức thời khi sàn New York mở cửa trở lại. Tuy nhiên, câu hỏi lớn hơn là liệu tình hình có leo thang thành một cuộc khủng hoảng cung ứng kéo dài hay không.

Nguy cơ khủng hoảng cung ứng chưa từng có

Vandana Hari, CEO hãng tư vấn năng lượng Vanda Insights, cảnh báo thế giới đang đứng trước nguy cơ một cuộc xung đột quân sự toàn diện giữa Mỹ và Iran.

Theo bà, nếu Iran cùng các lực lượng ủy nhiệm tiến hành trả đũa mạnh mẽ và kéo dài nhiều ngày, kịch bản tồi tệ nhất đối với thị trường dầu mỏ có thể xảy ra, bao gồm gián đoạn nghiêm trọng các dòng chảy dầu thô từ Trung Đông. Chỉ khi Mỹ đảm bảo an toàn cho các tàu chở dầu đi qua Hormuz, thị trường mới tránh được hỗn loạn.

Hormuz – nằm giữa Oman và Iran – được xem là “điểm nghẽn” quan trọng nhất của thương mại dầu mỏ toàn cầu. Năm 2025, khoảng 13 triệu thùng dầu/ngày, tương đương 31% lượng dầu vận chuyển bằng đường biển thế giới, đi qua tuyến này.

Tuyến hàng hải kết nối các nhà xuất khẩu lớn vùng Vịnh như Saudi Arabia, Iraq, UAE và Iran với biển Ả Rập. Bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể lập tức làm chao đảo thị trường năng lượng quốc tế.

Ngày 1/3, Iran tuyên bố đóng cửa Hormuz và cảnh báo không đảm bảo an toàn cho mọi tàu thuyền đi vào khu vực.

3,3 triệu thùng/ngày đứng trước nguy cơ đứt gãy

Điều khiến thị trường lo lắng không chỉ là khả năng mất nguồn cung từ riêng Iran, mà là viễn cảnh tê liệt toàn bộ hoạt động vận tải qua Hormuz.

Saul Kavonic, Trưởng bộ phận nghiên cứu năng lượng tại MST Marquee, cho rằng thị trường sẽ lập tức định giá rủi ro mất tới 2 triệu thùng/ngày từ Iran hoặc các cuộc tấn công vào hạ tầng dầu khí khu vực.

Trong khi đó, Andy Lipow – Chủ tịch Lipow Oil Associates – cảnh báo xuất khẩu dầu của Iran, hiện khoảng 3,3 triệu thùng/ngày, có thể sụp đổ do bất ổn chính trị, đình công lao động và rủi ro tại các cảng xuất khẩu.

Nếu kịch bản phong tỏa Hormuz xảy ra, cú sốc nguồn cung có thể lớn gấp ba lần các biến cố dầu mỏ cuối thập niên 1970, đẩy giá dầu lên mức ba chữ số và kéo giá LNG quay lại đỉnh năm 2022.

Giá dầu bật mạnh, mốc 100 USD/thùng trong tầm tay?

Sự hoảng loạn đã phần nào phản ánh vào giá cả. Trong phiên sáng 2/3 (giờ Hà Nội), dầu WTI tăng 5,55 USD lên 72,57 USD/thùng, còn dầu Brent tăng 6,54 USD lên 79,41 USD/thùng – mức cao nhất trong 4 năm.

Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh các cuộc không kích quy mô lớn của Mỹ và Israel được cho là đã khiến Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei cùng nhiều quan chức cấp cao thiệt mạng, tạo ra tình trạng hỗn loạn chính trị nghiêm trọng.

Giới phân tích nhận định hướng đi của giá dầu trong vài ngày tới sẽ phụ thuộc vào hai yếu tố then chốt: mức độ gián đoạn thực tế tại Hormuz và năng lực đáp trả của Tehran.

Nếu nguồn cung bị bóp nghẹt và căng thẳng tiếp tục leo thang, mốc 100 USD/thùng hoàn toàn có thể trở thành hiện thực trong ngắn hạn.