Giá dầu neo cao, chứng khoán ảnh hưởng thế nào?

Căng thẳng địa chính trị leo thang tại khu vực Trung Đông đang trở thành biến số hàng đầu chi phối diễn biến của thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.

Việc giá dầu thế giới đột ngột vượt ngưỡng 110 USD/thùng đã đặt nền kinh tế trước những thách thức vĩ mô chưa từng có kể từ sau giai đoạn biến động năm 2022. Theo phân tích từ SSI Research, mức giá dầu neo cao trên 105 USD/thùng có khả năng đẩy lạm phát vượt ngưỡng 5%, tạo ra một "cú sốc" trực tiếp lên thanh khoản và chính sách tiền tệ. Thực tế lịch sử vào tháng 3/2026 đã minh chứng cho sức ảnh hưởng này khi chỉ số VN-Index từng ghi nhận phiên giảm điểm kỷ lục hơn 115 điểm, phản ánh tâm lý hoảng loạn của nhà đầu tư trước rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng và áp lực tỷ giá USD/VND tăng vọt.

Dưới góc nhìn chuyên gia, ông Nguyễn Thế Minh từ Chứng khoán An Bình cho rằng dù tác động của lạm phát chi phí đẩy có thể chỉ diễn ra trong ngắn hạn do đặc thù các xung đột Trung Đông thường hạ nhiệt nhanh, nhưng rủi ro vẫn hiện hữu nếu căng thẳng kéo dài. Khi đó, chi phí nguyên vật liệu tăng cao sẽ buộc Ngân hàng Trung ương phải có những điều chỉnh về lãi suất để kiềm chế lạm phát, gây áp lực ngược lại lên các thị trường mới nổi như Việt Nam. Mặc dù vậy, sự hồi phục của chỉ số lên mức trên 1.850 điểm sau các nhịp điều chỉnh sâu cho thấy thị trường đang dần hình thành cơ chế "miễn nhiễm" với tin xấu, nhờ vào nền tảng kinh tế ổn định và kỳ vọng nâng hạng thị trường trong tương lai gần.

Sự biến động của giá năng lượng không chỉ tác động đến chỉ số chung mà còn tạo ra sự phân hóa khốc liệt giữa các nhóm ngành trên sàn chứng khoán. Theo nhận định từ Chứng khoán BSC, nhóm cổ phiếu dầu khí và vận tải biển là những đơn vị hưởng lợi trực tiếp từ đà tăng của giá cước và nhiên liệu. Tương tự, ngành phân bón cũng dự kiến mở rộng biên lợi nhuận khi giá khí đốt và urê thế giới tăng mạnh. Tuy nhiên, dòng tiền hiện nay đang có xu hướng chọn lọc khắt khe, chỉ tập trung vào nhóm vốn hóa lớn và những doanh nghiệp có câu chuyện riêng, thay vì lan tỏa rộng rãi như giai đoạn trước. Điều này cho thấy các nhà đầu tư đang thận trọng hơn trước bài toán chi phí đầu vào và sức mua của thị trường tiêu dùng.

Ngược lại, nhiều lĩnh vực đang phải đối diện với bức tranh tài chính kém sắc do chi phí vận hành bị đội lên đáng kể. Chứng khoán SSI và VCBS đều chỉ ra rằng ngành nhựa, hàng không và tiêu dùng sẽ chịu tổn thương nặng nề nhất khi thu nhập khả dụng của người dân bị bào mòn bởi giá xăng dầu. Đặc biệt, nhóm bất động sản đang đứng trước thử thách lớn khi áp lực lạm phát và tỷ giá buộc lãi suất cho vay phải duy trì ở mức cao, làm suy giảm khả năng hấp thụ của thị trường và gây khó khăn cho dòng tiền của doanh nghiệp địa ốc. Trạng thái phân hóa này dự báo sẽ còn tiếp diễn sâu sắc hơn trong thời gian tới, đòi hỏi nhà đầu tư phải có chiến lược quản trị danh mục linh hoạt để thích ứng với môi trường lãi suất và rủi ro địa chính trị vẫn đang diễn biến phức tạp.