Giá dầu bùng nổ vì chiến sự Iran, nguy cơ vượt 100 USD/thùng

Giá dầu thế giới tăng vọt trong tuần qua khi xung đột tại Iran gây gián đoạn nghiêm trọng chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, đồng thời khiến hoạt động vận chuyển qua Strait of Hormuz gần như tê liệt. Nhiều tổ chức tài chính cảnh báo nếu căng thẳng tiếp tục leo thang, giá dầu có thể sớm vượt mốc 100 USD/thùng, thậm chí cao hơn.

Giá dầu tăng mạnh nhất nhiều năm

Trong phiên giao dịch gần đây, giá dầu thô WTI của Mỹ tăng tới 12%, lên gần 91 USD/thùng – mức tăng trong ngày mạnh nhất trong gần 6 năm. Trong khi đó, giá dầu Brent cũng leo lên quanh ngưỡng 93 USD/thùng.

Không chỉ dầu thô, các sản phẩm dầu tinh chế cũng chứng kiến đà tăng mạnh. Tại châu Âu, giá dầu diesel hàm lượng lưu huỳnh thấp trên sàn ICE Futures Europe tăng khoảng 50% chỉ trong một tuần – mức tăng kỷ lục từ trước đến nay.

Các chuyên gia nhận định thị trường năng lượng toàn cầu đang rơi vào trạng thái cực kỳ nhạy cảm trước các rủi ro địa chính trị tại Trung Đông.

Nguy cơ thiếu hụt hàng triệu thùng dầu mỗi ngày

Ngân hàng Citigroup ước tính thị trường hiện thiếu hụt khoảng 7–11 triệu thùng dầu mỗi ngày do hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bị gián đoạn.

Đây là tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới, nơi mỗi ngày có khoảng 20 triệu thùng dầu và sản phẩm dầu mỏ đi qua, tương đương gần 20% nguồn cung toàn cầu theo thống kê của International Energy Agency.

Vì vậy, bất kỳ sự gián đoạn nào tại tuyến hàng hải chiến lược này đều có thể tạo ra cú sốc lớn đối với thị trường dầu mỏ.

Kịch bản giá dầu vượt 100 USD/thùng

Ngân hàng đầu tư Goldman Sachs nhận định nếu nguồn cung tiếp tục bị gián đoạn trong thời gian dài, giá dầu hoàn toàn có thể vượt mốc 100 USD/thùng.

Thậm chí, Bộ trưởng Năng lượng Qatar cảnh báo trong kịch bản xấu nhất, giá dầu có thể tăng vọt lên tới 150 USD/thùng chỉ trong vòng 2–3 tuần nếu tàu chở dầu không thể đi qua eo biển Hormuz.

Giá nhiên liệu tại Mỹ tăng mạnh

Đà tăng của dầu thô cũng nhanh chóng tác động đến giá nhiên liệu tại United States.

Theo dữ liệu của American Automobile Association (AAA), tính đến ngày 6/3, giá xăng trung bình tại Mỹ đã tăng khoảng 11% so với tuần trước, lên mức cao nhất kể từ tháng 9/2024.

Trong khi đó, giá dầu diesel cũng tăng khoảng 15% so với tuần trước, chạm mức cao nhất kể từ tháng 11/2023.

Các chuyên gia cảnh báo người tiêu dùng Mỹ có thể còn phải đối mặt với áp lực giá nhiên liệu trong thời gian tới nếu nguồn cung dầu thô tiếp tục bị gián đoạn.

Nguy cơ lạm phát quay trở lại

Ông Patrick De Haan, nhà phân tích tại GasBuddy, cho rằng giá xăng tại Mỹ có thể tiếp tục tăng trong những ngày tới nếu giá dầu thô tiếp tục leo thang và căng thẳng địa chính trị chưa hạ nhiệt.

Ngoài yếu tố xung đột, các yếu tố mùa vụ cũng có thể làm giá nhiên liệu tăng cao hơn. Thông thường, giá xăng tại Mỹ bắt đầu tăng vào mùa xuân và đạt đỉnh vào mùa hè khi nhu cầu đi lại tăng mạnh.

Bên cạnh đó, tồn kho dầu diesel toàn cầu hiện vẫn ở mức thấp do nhu cầu lớn cho sưởi ấm và phát điện trong mùa đông kéo dài ở nhiều khu vực.

Các nhà phân tích cảnh báo khi giá diesel tăng, chi phí vận chuyển và sản xuất cũng tăng theo, kéo theo giá nhiều mặt hàng từ thực phẩm đến đồ nội thất leo thang. Nguyên nhân là loại nhiên liệu này được sử dụng rộng rãi trong vận tải hàng hóa, sản xuất công nghiệp, nông nghiệp và vận tải biển trên toàn cầu.

Mỹ tìm cách hạ nhiệt thị trường năng lượng

Chính quyền Tổng thống Donald Trump cho biết Washington đang cân nhắc các biện pháp nhằm ổn định thị trường năng lượng.

Tuy nhiên, Giám đốc Hội đồng Kinh tế quốc gia Kevin Hassett cho biết Nhà Trắng hiện chưa có kế hoạch sử dụng kho dự trữ dầu chiến lược.

Thay vào đó, Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã nới lỏng một số hạn chế để Ấn Độ có thể tiếp tục mua dầu từ Nga, đồng thời U.S. International Development Finance Corporation công bố gói hỗ trợ 20 tỷ USD nhằm cung cấp dịch vụ tái bảo hiểm hàng hải, bao gồm rủi ro chiến tranh, cho khu vực vịnh Ba Tư.

Theo Joint Maritime Information Center (JMIC), hoạt động vận tải thương mại qua eo biển Hormuz hiện gần như dừng lại do rủi ro an ninh tăng cao, chi phí bảo hiểm leo thang và tình hình bất ổn trong khu vực.

Các chuyên gia nhận định nếu xung đột tại Trung Đông tiếp tục kéo dài, thị trường dầu mỏ toàn cầu có thể phải đối mặt với cú sốc nguồn cung lớn nhất trong nhiều năm, kéo theo nguy cơ giá năng lượng và lạm phát tăng mạnh trên toàn thế giới.