Giá đất và định hướng chiến lược của Tổng Bí thư

"Giá đất theo thị trường dễ bị thao túng, thổi giá" – phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm trong cuộc tiếp xúc cử tri tại Hà Nội vừa qua đã gây tiếng vang mạnh mẽ.

Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh định hướng sửa đổi Luật Đất đai phải bảo đảm quyền sử dụng đất công bằng, hiệu quả cho người dân, tránh lãng phí và phát huy tối đa nguồn lực đất đai cho phát triển đất nước. Phát biểu của Tổng Bí thư không chỉ là nhận định thực tiễn mà còn chỉ ra nguyên lý cốt lõi: trong điều kiện đất đai thuộc sở hữu toàn dân, việc để giá đất “chạy theo thị trường” một cách cơ học là sai nguyên lý và tiềm ẩn nhiều hệ lụy.

Khác với các quốc gia có sở hữu tư nhân về đất, Việt Nam thực hiện chế độ sở hữu toàn dân, Nhà nước là đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Do đó, thị trường đất đai ở Việt Nam mang tính đặc thù, Nhà nước vừa là chủ thể cung đất, vừa là cơ quan điều tiết. Nếu “khoán trắng” giá đất cho thị trường sẽ dẫn đến giá đất bị đầu cơ thao túng, làm méo mó giá trị thực tế, tạo ra nhiều nghịch lý như đất bỏ hoang vẫn có giá cao, doanh nghiệp khó tiếp cận đất, còn giới đầu cơ giàu lên nhờ chênh lệch giá.

Áp đặt nguyên tắc “giá theo thị trường” còn kéo theo hàng loạt rủi ro: giá đất bị thổi phồng phi lý; chi phí sinh hoạt, sản xuất tăng cao; dòng vốn bị hút vào đầu cơ; rủi ro cho hệ thống ngân hàng và bất ổn vĩ mô. Vì vậy, Nhà nước phải giữ vai trò trung tâm trong định giá đất – đây là trách nhiệm bảo vệ tài sản công và lợi ích toàn dân, đồng thời là công cụ chính sách để đảm bảo người dân tiếp cận đất đai, hỗ trợ doanh nghiệp, điều hướng dòng vốn và tăng thu ngân sách.