GDP tăng trưởng, nhu cầu điện tăng cao, mua cổ phiếu nào?

Bức tranh năng lượng Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ khi nhu cầu tiêu thụ điện được dự báo sẽ duy trì đà tăng trưởng kép từ 8-10% trong giai đoạn 2026-2030.

Theo báo cáo cập nhật triển vọng từ Chứng khoán VnDirect, năm 2025 được xem là điểm khởi đầu cho một chu kỳ đầu tư năng lượng tái tạo mới, và tiến trình này sẽ thực sự tăng tốc mạnh mẽ kể từ năm 2026 trở đi. Động lực chính thúc đẩy sự bứt phá này đến từ quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa, đặc biệt là dòng vốn FDI vẫn duy trì tăng trưởng dương hơn 9% bất chấp những biến động thương mại toàn cầu. Việc các tập đoàn đa quốc gia tập trung vào các ngành công nghệ cao, sản xuất điện tử và trung tâm dữ liệu tại Việt Nam đã tạo ra áp lực khổng lồ lên hệ thống điện, đòi hỏi sự ổn định nguồn cung như một yếu tố tiên quyết để giữ chân nhà đầu tư.

Thách thức lớn nhất hiện nay là tình trạng phụ thuộc quá nhiều vào thời tiết khi hơn một nửa công suất thiết kế của hệ thống chịu ảnh hưởng trực tiếp từ các hiện tượng cực đoan như El Nino. Điều này dẫn đến nguy cơ thiếu điện cục bộ tại khu vực phía Bắc vào mùa cao điểm, nơi vốn phụ thuộc nặng nề vào thủy điện. Để giải quyết bài toán này, các chuyên gia VnDirect nhận định Việt Nam cần cấp thiết đầu tư vào các nguồn điện nền đáng tin cậy như điện khí và điện LNG. Mặc dù triển vọng điện khí trong ngắn hạn còn khiêm tốn do chi phí sản xuất cao, nhưng cục diện sẽ thay đổi tích cực từ năm 2027 khi dự án Lô B – Ô Môn đón dòng khí đầu tiên. Sự ra đời của Nghị định 100/2025/NĐ-CP được xem là "cứu cánh" khi quy định huy động tối đa công suất cho các nhà máy điện khí nội địa, đảm bảo hiệu quả vận hành và tạo dư địa lớn để thay thế dần điện than theo đúng lộ trình Quy hoạch Điện VIII.

Song song với điện khí, mảng năng lượng tái tạo đang bước vào giai đoạn phát triển thực chất với sự hoàn thiện của khung pháp lý mới hậu cơ chế FIT. Xu hướng hiện nay cho thấy các dự án đang có quy mô lớn hơn và tập trung vào tay các doanh nghiệp có tiềm lực tài chính cũng như kinh nghiệm triển khai dày dặn. Năm 2025 ghi nhận hàng loạt dự án điện gió được mở thầu, tạo tiền đề cho sự bùng nổ công suất vào năm 2026. Chu kỳ đầu tư này không chỉ dừng lại ở việc phát triển nguồn điện mà còn mở rộng sang hệ thống truyền tải và các dịch vụ tư vấn hạ tầng điện, tạo ra một chuỗi giá trị đầu tư toàn diện. Những doanh nghiệp tiên phong trong mảng năng lượng sạch và xây lắp điện được kỳ vọng sẽ hưởng lợi trực tiếp từ xu hướng chuyển dịch tất yếu này.