Fed liệu có đang 'lần mò' trong sương mù?

Ngày 17/9, Fed cắt giảm lãi suất 25 điểm cơ bản xuống 4% – 4,25%, đánh dấu bước ngoặt sau 9 tháng giữ nguyên chính sách. Chủ tịch Jerome Powell thừa nhận triển vọng kinh tế Mỹ còn mờ mịt, khi thị trường lao động đối mặt rủi ro và lạm phát tiềm ẩn từ thuế quan, trong lúc tính độc lập của Fed tiếp tục bị đặt dấu hỏi trước sức ép từ Nhà Trắng.

Phát biểu sau cuộc họp tháng 9, Chủ tịch Fed Jerome Powell thẳng thắn thừa nhận bức tranh kinh tế Mỹ vẫn phủ mờ sương. Thị trường lao động chông chênh, lạm phát còn treo lơ lửng nguy cơ bùng phát vì thuế quan – tất cả cho thấy con đường phía trước đầy bất định.

Ngày 17/9, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã chính thức cắt giảm lãi suất 25 điểm cơ bản (bps), đưa lãi suất quỹ liên bang về mức 4% - 4,25%. Đây là động thái chính sách đầu tiên của Fed sau 9 tháng "án binh bất động", được thực hiện bất chấp sự thiếu chắc chắn về triển vọng kinh tế Mỹ. Phát biểu sau cuộc họp, Chủ tịch Jerome Powell thừa nhận Fed đang không rõ cần hành động ra sao, nhưng quyết định này là "để quản lý rủi ro", không thể chờ đợi mãi cho đến khi tác động từ các chính sách của Tổng thống Trump trở nên rõ ràng.

Chèo lái bằng "kính chắn gió" giữa nguy cơ

Với giọng điệu thẳng thắn, ông Powell ví von cách điều hành chính sách của Fed "giống như lái xe, chúng ta phải nhìn đường qua kính chắn gió chứ không phải gương chiếu hậu". Phát biểu này ám chỉ Fed đang hành động dựa trên dự báo tương lai thay vì dữ liệu quá khứ. Các quan chức Fed đã báo hiệu sẽ có thêm hai đợt giảm lãi suất nữa trong năm nay, có thể diễn ra vào tháng 10 và tháng 12, dù trước đó chỉ dự kiến hai lần cắt giảm cho cả năm 2025. Quyết định này được đưa ra bất chấp việc Fed vẫn giữ nguyên dự báo về tỷ lệ thất nghiệp và lạm phát, cho thấy sự ưu tiên rõ ràng cho việc bảo vệ thị trường lao động.

Thị trường lao động: Rủi ro sát sườn đòi hỏi hành động

Nguyên nhân chính thúc đẩy Fed hạ lãi suất là những rủi ro ngày càng lớn đối với thị trường lao động. Ông Powell nhận định thị trường đang trong trạng thái "cắt giảm ít và sa thải ít", nhưng lo ngại "một khi các đợt cắt giảm lao động bắt đầu mạnh lên, các chủ lao động sẽ không tuyển dụng nhiều". Tuyên bố này chỉ ra sự lo lắng của Fed về nguy cơ tỷ lệ thất nghiệp của Mỹ, vốn đang ở mức 4,3%, sẽ tăng đột biến.

Cùng lúc đó, lạm phát vẫn là một mối đe dọa tiềm tàng. Mặc dù ông Powell cho rằng thuế quan "chưa gây tác động lớn" đến giá cả, các dữ liệu kinh tế đã bắt đầu ghi nhận giá của một số mặt hàng chịu ảnh hưởng đã tăng lên. Điều này đặt Fed vào thế lưỡng nan, khi cả hai nhiệm vụ chính của họ—ổn định giá cả và đảm bảo việc làm—đều đang bị đe dọa. Tuy nhiên, cuối cùng, Fed đã đặt cược vào việc bảo vệ thị trường lao động.

Tính độc lập của Fed bị thách thức

Một trong những điểm nóng tại buổi họp báo là câu hỏi về tính độc lập của Fed. Sự chú ý dồn vào Stephen Miran, cố vấn thân cận của Tổng thống Trump, người vừa được bổ nhiệm làm thành viên Hội đồng Thống đốc. Phóng viên đặt câu hỏi về việc ông Miran vẫn giữ vị trí trong Nhà Trắng sẽ ảnh hưởng như thế nào đến tính độc lập của Fed. Đáp lại, ông Powell khẳng định "Chúng tôi cam kết duy trì tính độc lập của mình", nhưng từ chối bình luận thêm. Sự xuất hiện của ông Miran cùng với vụ việc Tổng thống Trump sa thải Thống đốc Lisa Cook vì cáo buộc gian lận, cho thấy Fed đang đối mặt với những áp lực chính trị chưa từng có tiền lệ. Mặc dù ông Miran tuyên bố sẽ đưa ra những quan điểm độc lập, việc biểu đồ "dot plot" mới nhất xuất hiện một dấu chấm ủng hộ việc cắt giảm lãi suất mạnh tay (tổng cộng 125 bps) khiến giới quan sát đặt nhiều dấu hỏi về sự ảnh hưởng của ông đối với các quyết định của Fed.