EVN "bật dậy" sau cú sốc 50.000 tỷ?

Sự xoay trục này diễn ra ngay khi Bộ Công Thương đề xuất chỉ đưa khoản lỗ gộp hơn 5.600 tỷ đồng vào phương án tính giá điện sửa đổi.

2021 - 2023 là giai đoạn EVN kinh doanh dưới giá vốn do giá đầu vào tăng mạnh. 

Theo báo cáo tài chính đã kiểm toán, giai đoạn 2022-2023 ghi nhận thời kỳ khó khăn nhất của công ty mẹ EVN khi tổng lỗ sau thuế vượt 50.000 tỷ đồng. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc giá nhiên liệu đầu vào như than, dầu và khí tăng vọt, trong khi giá bán lẻ điện chưa kịp điều chỉnh tương ứng.

Năm 2022, doanh thu EVN đạt hơn 373.000 tỷ đồng nhưng giá vốn tăng mạnh lên gần 403.000 tỷ đồng. Điều này khiến tập đoàn rơi vào tình trạng kinh doanh dưới giá vốn, lỗ gộp gần 29.700 tỷ đồng.

Theo số liệu công bố, giá bán điện bình quân năm đó chỉ khoảng 1.882 đồng/kWh, trong khi giá thành sản xuất và mua điện lên tới hơn 2.032 đồng/kWh. Đồng nghĩa, mỗi kWh bán ra EVN lỗ gần 150 đồng.

Dù có thêm nguồn thu tài chính từ lãi tiền gửi, cổ tức và cho vay, doanh nghiệp vẫn báo lỗ sau thuế gần 26.500 tỷ đồng trong năm 2022.

Tăng giá điện nhưng vẫn chưa đủ cứu lợi nhuận

Doanh thu thuần của Công ty mẹ EVN hầu hết đều tăng trưởng qua các năm.

Sang năm 2023, EVN hai lần tăng giá điện bán lẻ nhưng áp lực chi phí đầu vào vẫn quá lớn. Doanh thu tăng lên hơn 405.000 tỷ đồng, song tập đoàn tiếp tục lỗ hơn 23.500 tỷ đồng.

Lãnh đạo EVN khi đó thừa nhận mức điều chỉnh giá điện chưa đủ bù đắp chi phí sản xuất điện, đặc biệt trong bối cảnh nhiên liệu và vận hành hệ thống vẫn neo ở mức cao.

Hai năm liên tiếp “đốt tiền” khiến khoản lỗ lũy kế của công ty mẹ EVN vượt mốc 50.000 tỷ đồng — mức hiếm thấy với một doanh nghiệp hạ tầng quy mô lớn.

Cú đảo chiều bất ngờ

Bức tranh bắt đầu đổi màu từ năm 2024.

Doanh thu công ty mẹ EVN tăng mạnh lên gần 480.000 tỷ đồng, trong khi tốc độ tăng giá vốn chậm lại đáng kể. Sau hai năm bán điện dưới giá thành, doanh nghiệp lần đầu quay lại trạng thái có lãi gộp hơn 8.900 tỷ đồng.

Kết thúc năm 2024, EVN báo lãi sau thuế hơn 5.200 tỷ đồng, đồng thời kéo lỗ lũy kế giảm còn khoảng 45.374 tỷ đồng.

Tính đến hết 2024, EVN đã có lợi nhuận trở lại và giảm được lỗ lũy kế công ty mẹ từ trên 50.611 tỷ về 45.374 tỷ đồng sau 1 năm. 

Điểm đáng chú ý nằm ở năm 2025. Dù chưa công bố báo cáo kiểm toán, EVN cho biết doanh thu công ty mẹ ước đạt gần 544.000 tỷ đồng, tăng khoảng 12% so với năm trước.

Theo cập nhật mới nhất, lỗ lũy kế đến cuối năm 2025 chỉ còn khoảng 5.611 tỷ đồng. Điều này đồng nghĩa công ty mẹ EVN có thể đã ghi nhận khoản lãi gần 40.000 tỷ đồng chỉ trong một năm — mức tăng trưởng vượt xa giai đoạn trước.

Tổng cộng hai năm 2024-2025, lợi nhuận mang về gần 45.000 tỷ đồng, gần như bù đắp toàn bộ khoản lỗ lịch sử của giai đoạn 2022-2023.

Điều gì giúp EVN “hồi sinh”?

Động lực lớn nhất đến từ việc cơ cấu nguồn điện trở nên thuận lợi hơn. Tỷ trọng thủy điện và năng lượng tái tạo tăng mạnh giúp giảm áp lực chi phí phát điện.

Trong năm 2025, điện tái tạo chiếm gần 28% tổng công suất hệ thống, trong khi thủy điện — nguồn điện có giá thành thấp — cũng chiếm hơn 28%.

Song song đó, EVN đã có bốn lần điều chỉnh giá điện kể từ đầu năm 2023, với các mức tăng lần lượt 3%, 4,5%, 4,8% và 4,8%. Việc giá bán điện tiệm cận hơn với giá thành giúp doanh nghiệp cải thiện đáng kể dòng tiền và lợi nhuận.

Ngoài ra, nhu cầu tiêu thụ điện phục hồi cùng tăng trưởng sản xuất công nghiệp cũng góp phần kéo doanh thu đi lên.

Dù vậy, việc Bộ Công Thương tiếp tục đề xuất đưa hơn 5.600 tỷ đồng lỗ còn lại của EVN vào giá điện cho thấy áp lực tài chính với tập đoàn này chưa hoàn toàn biến mất.