#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

EU – Mỹ bước vào giai đoạn “nước rút” cho thỏa thuận thương mại, nguy cơ chiến tranh thuế quan quay trở lại

Liên minh châu Âu (EU) đang bước vào giai đoạn then chốt trong quá trình đàm phán thương mại với Mỹ, khi thời hạn ngày 4/7 do Tổng thống Donald Trump đưa ra đang đến gần, kéo theo áp lực ngày càng lớn về nguy cơ Washington áp thêm các mức thuế mới lên hàng hóa châu Âu.

Theo Euronews, Nghị viện châu Âu cùng đại diện các quốc gia thành viên sẽ tiếp tục nhóm họp tại Strasbourg (Pháp) vào ngày 19/5 nhằm thảo luận các bước triển khai thỏa thuận thương mại EU – Mỹ. Theo đề xuất hiện tại, EU sẵn sàng đưa thuế nhập khẩu đối với hàng hóa Mỹ về mức 0%, đổi lại Mỹ áp trần thuế 15% đối với hàng hóa châu Âu — thấp hơn đáng kể so với những mức thuế cứng rắn mà ông Trump từng nhiều lần cảnh báo.

Các cuộc đàm phán hiện diễn ra trong không khí khẩn trương khi thỏa thuận cần được hoàn tất trước cuối tháng 6 để kịp trình lên phiên họp toàn thể tiếp theo của Nghị viện châu Âu. Đây cũng được xem là bước đi nhằm đáp ứng tối hậu thư mà Tổng thống Trump đưa ra sau cuộc điện đàm với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen vào tuần trước.

Ông Trump tuyên bố EU chỉ còn thời gian đến ngày 4/7 để thực hiện các cam kết thương mại. Nếu tiến trình không đạt kết quả, Washington có thể nâng mạnh thuế đối với hàng hóa châu Âu, bao gồm cả ngành ô tô — lĩnh vực xuất khẩu chiến lược của EU.

Một trong những điểm gây tranh cãi lớn nhất hiện nay là điều khoản “sunrise clause” — quy định thời điểm thỏa thuận chính thức có hiệu lực. Nghị viện châu Âu muốn thỏa thuận chỉ được kích hoạt khi Mỹ thực sự tuân thủ mức trần thuế 15% đã cam kết. Trong khi đó, Ủy ban châu Âu cùng một số quốc gia thành viên lại muốn áp dụng thỏa thuận ngay lập tức nhằm giảm thiểu rủi ro cho doanh nghiệp và thị trường.

Sự thận trọng của EU xuất phát từ phán quyết hồi tháng 2 của Tòa án Tối cao Mỹ, trong đó cho rằng các mức thuế Washington áp từ năm 2025 là không hợp pháp. Tuy nhiên, sau phán quyết này, Mỹ vẫn tiếp tục áp thêm nhiều mức thuế mới đối với hàng hóa châu Âu, khiến mức thuế trung bình hiện vượt quá ngưỡng 15% từng được thống nhất.

Ngoài vấn đề thuế quan, các nghị sĩ EU còn muốn bổ sung cơ chế cho phép đình chỉ thỏa thuận nếu xuất hiện những mối đe dọa đối với toàn vẹn lãnh thổ của khối — động thái được cho là liên quan đến các phát biểu gây tranh cãi của ông Trump trước đó. Tuy nhiên, đề xuất này hiện vấp phải sự phản đối từ Ủy ban châu Âu.

Một nội dung khác đang được thương lượng là thời hạn hiệu lực của thỏa thuận, với đề xuất từ Nghị viện châu Âu kéo dài đến tháng 3/2028.

Không chỉ tồn tại bất đồng với Mỹ, nội bộ EU cũng đang xuất hiện những khác biệt rõ rệt về cách tiếp cận đàm phán. Đảng Nhân dân châu Âu (EPP) muốn nhanh chóng hoàn tất thỏa thuận để giảm bớt bất ổn cho nền kinh tế và ngành công nghiệp châu Âu. Trong khi đó, nhóm Xã hội và Dân chủ (S&D) lại theo đuổi lập trường cứng rắn hơn, yêu cầu phải bổ sung đầy đủ các điều khoản bảo vệ trước khi ký kết.

Ông Bernd Lange, trưởng đoàn đàm phán của Nghị viện châu Âu, nhấn mạnh EU không nên để hệ thống pháp lý và lợi ích chiến lược của khối bị chi phối bởi các sức ép hay những tuyên bố mang tính đe dọa từ Washington.

Các cuộc họp tại Strasbourg được xem là cơ hội cuối cùng để EU thống nhất lập trường trước khi bước vào giai đoạn quyết định với Mỹ. Nếu đàm phán tiếp tục bế tắc, nguy cơ bùng phát một vòng căng thẳng thuế quan mới giữa hai bờ Đại Tây Dương có thể gia tăng mạnh trong thời gian tới.