Ép Fed đổi chính sách, Trump có đang vượt lằn ranh nguy hiểm?

Donald Trump cam kết đánh bại lạm phát, nhưng việc liên tục gây sức ép buộc Fed hạ lãi suất có thể phản tác dụng, làm suy yếu tính độc lập của ngân hàng trung ương và đe dọa ổn định kinh tế Mỹ. Các chuyên gia cảnh báo rủi ro “kinh tế quá nóng”, lạm phát bùng phát trở lại, lãi suất thế chấp leo thang và bài học lịch sử có thể tái diễn.

Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục "gây sức ép" đòi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phải cắt giảm lãi suất đang làm dấy lên những lo ngại sâu sắc. Các chuyên gia kinh tế cảnh báo, hành động này không chỉ đẩy nền kinh tế Mỹ vào rủi ro mà còn có nguy cơ làm xói mòn niềm tin vào sự độc lập của Fed - "trụ cột" ổn định tài chính toàn cầu.

Tổng thống Mỹ Donald Trump từng cam kết sẽ "đánh bại" lạm phát nếu trở lại Nhà Trắng. Tuy nhiên, những đòn tấn công công khai và liên tục của ông nhằm vào Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang bị các chuyên gia kinh tế cảnh báo có thể mang lại kết quả ngược lại.

Từ đầu nhiệm kỳ 2 cho tới nay, ông Trump luôn đối đầu với Chủ tịch Fed Jerome Powell về chính sách lãi suất. Màn căng thẳng này đã leo thang lên một cấp độ mới khi ông tuyên bố sẽ cách chức Thống đốc Lisa Cook. Đây là lần đầu tiên một Tổng thống Mỹ tìm cách sa thải một thành viên Fed, làm dấy lên những lo ngại sâu sắc về sự can thiệp chính trị.

Độc lập của Fed: Lá chắn chống lại lạm phát

Fed được thiết kế để hoạt động độc lập, không chịu sự chi phối của các chính trị gia. Tuy nhiên, các tổng thống Mỹ từ lâu vẫn muốn duy trì lãi suất thấp để làm hài lòng cử tri và thúc đẩy kinh tế trước thềm bầu cử.

Cựu Chủ tịch Fed Minneapolis, ông Narayana Kocherlakota, cảnh báo rằng việc để Nhà Trắng nắm quyền quyết định lãi suất có thể gây ra những hậu quả kinh tế tồi tệ. Rủi ro trước mắt là nền kinh tế rơi vào tình trạng "quá nóng", kéo theo lạm phát tăng cao, đi ngược lại cam kết của ông Trump. Khi cầu vượt cung, lạm phát sẽ bùng nổ, giống như kịch bản từng xảy ra sau đại dịch COVID-19.

Niềm tin bị xói mòn, lãi suất dài hạn tăng vọt

Một rủi ro lớn khác là niềm tin của giới đầu tư. Nếu họ nghi ngờ sự độc lập của Fed, họ sẽ đòi hỏi lợi suất cao hơn cho các khoản vay dài hạn. Điều này sẽ đẩy lãi suất thế chấp và các khoản vay khác tăng vọt, làm trầm trọng thêm vấn đề chi phí sinh hoạt đang là nỗi lo lớn nhất của người dân Mỹ. Ông Kocherlakota phân tích: "Thị trường càng tin rằng Nhà Trắng điều hành chính sách của Fed thì lãi suất dài hạn, như lãi suất thế chấp, sẽ càng leo thang".

Lịch sử đã chứng minh hậu quả khi chính trị can thiệp quá sâu vào chính sách tiền tệ.

Năm 1970: Cựu Tổng thống Richard Nixon gây sức ép để Fed duy trì lãi suất thấp trước thềm bầu cử. Dù kinh tế tăng trưởng ngắn hạn, nhưng chỉ vài năm sau, lạm phát Mỹ bùng nổ lên mức hơn 13% vào năm 1980, kéo theo tỷ lệ thất nghiệp tăng vọt, tạo nên giai đoạn "Đại lạm phát đình trệ".

Năm 2021: Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan sa thải Thống đốc ngân hàng trung ương. Khi ngân hàng này hạ lãi suất, đồng lira sụp đổ và lạm phát vượt ngưỡng 80%.

Những bài học từ lịch sử cho thấy hành động "gây sức ép" của ông Trump có nguy cơ làm xói mòn uy tín của Fed và dẫn đến những hệ lụy khôn lường cho nền kinh tế Mỹ.