#Hàng hóa

24HMONEY đã kiểm duyệt

E10 sắp thế chỗ xăng khoáng: Đủ nhiên liệu cho cuộc chuyển mình?

Từ năm 2026, xăng khoáng sẽ chính thức “rời sân”, nhường chỗ cho E10 – loại nhiên liệu pha ethanol bắt buộc áp dụng trên toàn quốc cho mọi phương tiện dùng động cơ xăng, theo đề xuất mới nhất của Bộ Công Thương.

Đề xuất bắt buộc sử dụng xăng E10 từ năm 2026 ngay lập tức đặt ra câu hỏi: liệu nguồn cung có đáp ứng nổi nhu cầu trên toàn quốc?

Theo dự thảo Thông tư về lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học, Bộ Công Thương khẳng định Việt Nam đủ năng lực sản xuất, nhập khẩu và phối trộn để triển khai bắt buộc xăng E10 từ ngày 1/1/2026. Ước tính, mỗi năm cả nước sẽ cần khoảng 1,5 triệu m³ etanol cho E10, dựa trên tổng nhu cầu xăng 15 triệu m³ năm 2024.

Hiện Việt Nam có 6 nhà máy etanol với công suất thiết kế 600.000 m³/năm, đáp ứng khoảng 40% nhu cầu. Phần còn lại sẽ được bù đắp bằng nguồn nhập khẩu từ Mỹ và Brazil – hai “cường quốc” sản xuất etanol – thông qua các cảng lớn như B12 (Quảng Ninh), Nhà Bè (TP.HCM), Vân Phong (Khánh Hòa).

Về khâu phối trộn và tồn trữ, Petrolimex, PVOIL cùng các doanh nghiệp như BSR, Sài Gòn Petro được đánh giá có hạ tầng vượt nhu cầu, đủ sức tham gia lộ trình này. “Xét về năng lực sản xuất, nhập khẩu và phối trộn, Việt Nam hoàn toàn có thể triển khai bắt buộc E10 từ 1/1/2026”, Bộ Công Thương khẳng định.

Theo đề xuất, từ 2026, toàn bộ xăng khoáng (RON92, RON95…) sẽ bắt buộc pha với etanol (E100) để tạo thành E10. Giai đoạn hai, từ 1/1/2031, toàn bộ xăng lưu thông trên thị trường phải là E15 (hàm lượng etanol 14-15%) hoặc tỷ lệ sinh học khác theo quy định của Bộ Công Thương, tùy điều kiện kinh tế và hạ tầng. Trong khi chờ bắt buộc, Bộ cũng khuyến khích sản xuất và sử dụng diesel sinh học (B5, B10).

Việc áp dụng E10 không chỉ nhằm mục tiêu môi trường, mà còn góp phần khôi phục các nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học “đắp chiếu” vì thiếu đầu ra, tạo việc làm cho vùng nguyên liệu sắn, ngô, đồng thời giảm lãng phí đầu tư. Ngoài ra, tăng nhập khẩu etanol từ Mỹ được xem là giải pháp nhanh để cân bằng thương mại trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu.

Dù vậy, bài học từ triển khai E5 trước đây vẫn còn nguyên: sản phẩm khó bảo quản, thuế phí chưa tạo lợi thế giá, truyền thông yếu, tâm lý e ngại “hại động cơ” chưa được xóa bỏ, giám sát thực thi chưa nghiêm. Vì vậy, Bộ Công Thương nhấn mạnh một lộ trình mới toàn diện: từ nâng cấp hạ tầng phối trộn, lưu trữ, vận chuyển đến thiết lập tiêu chuẩn quốc gia cho E10, E15 và etanol nhiên liệu.

Đề xuất này đánh dấu một bước ngoặt trong chiến lược năng lượng xanh của Việt Nam, nhưng để E10 thực sự thay thế xăng khoáng, bài toán hạ tầng, thị trường và tâm lý người tiêu dùng sẽ phải được giải quyết triệt để.