Dù vẫn giữ ngôi vương, USD đang dần phai nhạt sức hút

Tỷ trọng USD trong dự trữ ngoại hối toàn cầu chạm mức thấp nhất kể từ năm 1994

Tỷ trọng đồng USD trong dự trữ ngoại hối toàn cầu đã suy giảm qua nhiều năm khi các ngân hàng trung ương ngày càng chuyển hướng sang các tài sản được định giá bằng nhiều loại tiền tệ khác. Tuy nhiên, USD vẫn giữ vững vị thế là đồng tiền chủ đạo trong hệ thống dự trữ quốc tế.

Theo dữ liệu COFER của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) trong quý III/2024, tỷ trọng dự trữ ngoại hối toàn cầu bằng USD giảm xuống chỉ còn 57,4%, mức thấp nhất trong vòng ba thập kỷ. Sự sụt giảm này phản ánh xu hướng đa dạng hóa tài sản của các ngân hàng trung ương, chuyển sang các loại tiền tệ khác.

Dự trữ ngoại hối tính bằng USD bao gồm nhiều loại tài sản như chứng khoán Kho bạc Mỹ, MBS, trái phiếu doanh nghiệp, cổ phiếu Mỹ và các tài sản khác được định giá bằng USD. Tuy nhiên, tỷ trọng này đã giảm dần qua nhiều năm, từ mức 66% trong quý I/2015, đánh dấu sự sụt giảm 8,6 điểm phần trăm trong vòng một thập kỷ.

Nếu tốc độ này tiếp tục, các chuyên gia dự báo tỷ trọng USD trong dự trữ ngoại hối toàn cầu có thể giảm xuống dưới 50% vào năm 2034. Đây không phải lần đầu tiên USD đối mặt với sự suy giảm mạnh. Trong giai đoạn 1977-1991, tỷ trọng USD từng lao dốc từ 85% xuống còn 46% do khủng hoảng lạm phát tại Mỹ.

Dù vậy, vai trò của USD vẫn được củng cố nhờ sự gia tăng mạnh mẽ lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ do các ngân hàng trung ương nước ngoài nắm giữ. Trong 12 tháng qua, con số này đã tăng thêm 880 tỷ USD, đạt mức kỷ lục 8,67 nghìn tỷ USD.

Trong khi đó, các loại tiền tệ khác như nhân dân tệ của Trung Quốc vẫn chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong hệ thống dự trữ toàn cầu, bất chấp nỗ lực gia tăng vị thế kể từ khi được đưa vào rổ SDR năm 2016. Những yếu tố như kiểm soát vốn và khả năng chuyển đổi hạn chế tiếp tục cản trở sự phổ biến của đồng tiền này, thậm chí bị đồng đô la Úc (AUD) vượt qua trong năm qua.

Một xu hướng đáng chú ý khác là sự gia tăng mạnh mẽ lượng vàng nắm giữ của các ngân hàng trung ương, đạt mức 1,16 tỷ ounce troy, tương đương khoảng 3,08 nghìn tỷ USD. Vàng hiện chiếm khoảng một phần ba tổng dự trữ ngoại hối toàn cầu, cho thấy sự chuyển dịch chiến lược của các ngân hàng trung ương trong việc quản lý tài sản dự trữ.

Dù đồng USD vẫn là “vua” trong hệ thống tài chính toàn cầu, sự suy giảm tỷ trọng của nó phản ánh những thay đổi lớn trong cấu trúc dự trữ ngoại hối, khi các quốc gia ngày càng tìm kiếm sự đa dạng hóa để đối phó với biến động kinh tế toàn cầu.