Dòng tiền lớn đổi "khẩu vị"

Dòng vốn M&A tại Việt Nam đang sôi động trở lại khi nhiều tập đoàn và quỹ đầu tư lớn toàn cầu đẩy mạnh săn tìm cơ hội mới. Điểm đáng chú ý là “khẩu vị” của nhà đầu tư đã chuyển sang các doanh nghiệp có công nghệ lõi, năng lực R&D và chiến lược ESG rõ rệt. Xu hướng này mở ra chu kỳ M&A mới, tập trung vào công nghệ, năng lượng sạch và đổi mới sáng tạo.

Dòng vốn M&A tại Việt Nam đang chuyển sang nhịp tăng tốc khi các tập đoàn và quỹ đầu tư toàn cầu đồng loạt quay lại thị trường. Tuy vậy, đằng sau sự sôi động ấy là một “khẩu vị” hoàn toàn mới: thận trọng hơn, chọn lọc hơn và ưu tiên những lĩnh vực mang giá trị nền tảng thay vì các thương vụ tăng trưởng nóng như trước.

Thị trường M&A Việt Nam bước sang chu kỳ sôi động mới khi loạt “ông lớn” toàn cầu quay trở lại, mở đầu bằng hai thương vụ đình đám trong lĩnh vực AI liên quan đến Vingroup. Qualcomm mua 65% MovianAI, mang về cho Vingroup khoản lãi 1.765 tỷ đồng và đặt nền móng cho trung tâm R&D AI quy mô lớn tại Việt Nam. Trước đó, Nvidia thâu tóm VinBrain với tham vọng biến đơn vị này thành hạt nhân cho một “trung tâm thiết kế tương lai”.

Dòng vốn ngoại không chỉ tăng về lượng mà còn thay đổi rõ rệt về “khẩu vị”: ưu tiên các doanh nghiệp sở hữu công nghệ lõi, năng lực R&D và mô hình kinh doanh đáp ứng chuẩn ESG, thay vì các dự án mang tính mở rộng đơn thuần. Làn sóng này lan rộng sang nhóm PE và định chế tài chính, thể hiện qua thương vụ Techcoop huy động 70 triệu USD – kỷ lục của lĩnh vực agritech, hay Hay Việt Nam gọi vốn 10 triệu USD.

Trên bình diện toàn cầu, vốn đầu tư tiếp tục đổ vào tài sản xanh và công nghệ tương lai, từ điện gió – điện mặt trời đến các nền tảng xe điện, phản ánh xu hướng dịch chuyển chiến lược trước rủi ro khí hậu và yêu cầu tuân thủ ESG ngày càng gắt gao. Các khoản đầu tư quy mô lớn của Brookfield, KKR hay các thương vụ mua bán nhà máy tái tạo tại Việt Nam cho thấy năng lượng sạch đang trở thành tâm điểm săn đón.

Áp lực từ các chính sách như CBAM của EU hay IRA của Mỹ khiến doanh nghiệp phát thải cao buộc phải chuyển đổi hoặc bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu. ESG vì vậy không còn là “điểm cộng”, mà trở thành tiêu chí sống còn trong định giá và lựa chọn mục tiêu M&A. Những doanh nghiệp đã đi trước trong chuyển đổi xanh, như May 10 lắp đặt điện mặt trời áp mái trên 13 nhà máy để đáp ứng yêu cầu đối tác, đang sở hữu lợi thế rõ rệt.

Trong khi tài sản truyền thống đối mặt rủi ro ngày càng lớn, công nghệ mới, năng lượng sạch và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo nổi lên như nhóm mục tiêu chủ lực của các quỹ và nhà đầu tư chiến lược. Tín hiệu tích cực đến từ khung pháp lý mới, đặc biệt Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, mở đường cho thị trường chứng khoán chuyên biệt dành cho startup công nghệ.

Các chuyên gia nhận định trong 3–5 năm tới, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo tại Việt Nam có thể trở thành trung tâm của làn sóng M&A mới, khi nền tảng pháp lý, nhu cầu chuyển dịch xanh và dòng vốn quốc tế đang cùng hội tụ.