Dòng chảy dầu bắt đầu hồi phục?

Quyết định bất ngờ của Tehran khi thả xích cho hàng triệu thùng dầu thô vượt eo biển Hormuz đã ngay lập tức giải tỏa cơn khát nguồn cung, đẩy giá dầu toàn cầu vào một pha đảo chiều đầy ngoạn mục.

Dù dòng chảy năng lượng đã có tín hiệu khai thông, nhưng tham vọng áp đặt luật chơi mới bằng "thuế quá cảnh" của Iran đang tiếp tục đẩy các cường quốc vào một cuộc đối đầu pháp lý cân não.

Thị trường dầu mỏ thế giới ghi nhận nhịp hạ nhiệt đáng chú ý khi Iran cho phép nhiều siêu tàu chở dầu vượt eo biển Hormuz, góp phần giảm áp lực nguồn cung sau nhiều tuần gián đoạn nghiêm trọng.

Theo truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ, giá dầu lao dốc ngay từ đầu phiên 20/5 sau khi xuất hiện thông tin năm siêu tàu chở dầu được Tehran cấp phép lưu thông qua tuyến hàng hải chiến lược này. Mỗi tàu có sức chứa khoảng 2 triệu thùng dầu, nâng tổng lượng dầu được đưa trở lại thị trường lên gần 10 triệu thùng.

Cùng thời điểm, phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump về khả năng cuộc chiến “sẽ kết thúc rất nhanh” càng khiến thị trường giảm căng thẳng. Dầu Brent có lúc rơi xuống quanh 108 USD/thùng, còn WTI lùi về gần 101 USD/thùng trước khi hồi phục nhẹ cuối phiên.

Hormuz bắt đầu nhộn nhịp trở lại

Theo truyền hình nhà nước Iran, các tàu được phép đi qua Hormuz sau khi nhận phê duyệt từ Bộ Tư lệnh Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

IRGC cho biết trong vòng 24 giờ đã có 26 tàu thương mại, gồm tàu dầu và tàu container, đi qua eo biển dưới sự điều phối của Iran. Tuy nhiên, hoạt động lưu thông vẫn phải tuân thủ cơ chế xin phép và phối hợp trước.

Hàn Quốc cũng xác nhận một tàu chở dầu của nước này đã đi qua Hormuz an toàn trong ngày 20/5. Đây là lần đầu tiên một tàu Hàn Quốc được xác nhận vượt khu vực kể từ khi xung đột Mỹ - Israel và Iran bùng phát.

Việc các siêu tàu bắt đầu lưu thông trở lại làm dấy lên kỳ vọng tuyến huyết mạch năng lượng quan trọng nhất thế giới đang dần phục hồi sau nhiều tuần gần như tê liệt.

Iran vẫn siết kiểm soát tuyến dầu mỏ chiến lược

Dù vậy, Hormuz chưa thực sự mở cửa hoàn toàn. Sau khi chiến sự nổ ra cuối tháng 2, Iran đã áp đặt hàng loạt biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt đối với tàu thuyền qua lại khu vực này.

Tehran hiện yêu cầu các tàu phải khai báo chi tiết hàng hóa, bảo hiểm và thông tin thủy thủ đoàn trước khi được cấp quyền lưu thông. Iran đồng thời thúc đẩy cơ chế thu phí quá cảnh, với mức được cho là khoảng 1 USD cho mỗi thùng dầu vận chuyển.

Điều đó đồng nghĩa một siêu tàu chở đầy dầu có thể phải trả tới 2 triệu USD phí qua eo biển. Một số khoản thanh toán thậm chí được cho là yêu cầu bằng nhân dân tệ hoặc tiền mã hóa.

Trước đó, việc phong tỏa thực tế tại Hormuz từng khiến khoảng 13 triệu thùng dầu mỗi ngày bị gián đoạn khỏi thị trường toàn cầu, đẩy giá dầu tăng vọt hơn 50% so với trước chiến sự.

Dù giá dầu hiện đã dịu xuống, giới phân tích cho rằng rủi ro nguồn cung vẫn ở mức cao khi toàn bộ hoạt động vận tải tại Hormuz vẫn nằm dưới sự kiểm soát quân sự chặt chẽ của Iran.