Đổi Boeing lấy hòa hoãn thương mại?

Tổng thống Donald Trump vừa kích nổ một bom tấn thương mại khi tuyên bố Bắc Kinh chấp thuận mua trước 200 tàu bay Boeing, đồng thời để ngỏ khả năng nâng quy mô lên kỷ lục 750 chiếc. Đằng sau cái bắt tay nghìn tỷ này không chỉ là phao cứu sinh cho hãng chế tạo Mỹ sau một thập kỷ bị gạt ra rìa, mà còn là nước cờ chính trị đầy thực dụng của Trung Quốc nhằm hạ nhiệt cuộc chiến thuế quan với Washington.

Sự xuất hiện của các rào cản kỹ thuật và nỗi lo ngại đứt gãy chuỗi cung ứng linh kiện hậu mãi đang biến thỏa thuận đình đám này thành một ván bài đầy rủi ro.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Trung Quốc đã đồng ý mua khoảng 200 máy bay Boeing và có thể mở rộng quy mô đơn hàng lên tới 750 chiếc nếu các điều kiện hợp tác tiếp tục thuận lợi.

Phát biểu ngày 15/5, ông Trump cho biết thỏa thuận hiện mới ở giai đoạn cam kết ban đầu nhưng được xem là bước tiến lớn trong quan hệ thương mại Mỹ - Trung. Theo tiết lộ từ Nhà Trắng, đơn hàng dự kiến bao gồm các dòng Boeing 777 và 737, sử dụng động cơ của GE Aerospace.

Nếu được hoàn tất, đây sẽ là hợp đồng lớn đầu tiên của Boeing với Trung Quốc sau gần 10 năm đánh mất lợi thế tại thị trường hàng không lớn thứ hai thế giới.

Trong nhiều năm qua, Boeing liên tục gặp khó tại Trung Quốc vì căng thẳng thương mại Mỹ - Trung cùng khủng hoảng an toàn liên quan tới dòng 737 MAX. Trong khi đó, Airbus tăng tốc mở rộng hiện diện và liên tiếp giành các đơn hàng quy mô lớn từ các hãng bay Trung Quốc.

Giới phân tích cho rằng Bắc Kinh đang có nhu cầu cấp thiết mở rộng đội bay khi thị trường hàng không phục hồi mạnh, trong lúc chương trình máy bay nội địa COMAC C919 vẫn chưa đạt sản lượng như kỳ vọng. Điều này mở ra cơ hội lớn cho Boeing quay lại cuộc chơi.

Theo ước tính của các công ty tư vấn hàng không, đơn hàng 200 máy bay hiện có thể trị giá 17-19 tỷ USD nếu chủ yếu là dòng 737 MAX. Nếu mở rộng lên 500-750 chiếc, đây có thể trở thành thương vụ mua máy bay thương mại lớn nhất lịch sử ngành hàng không toàn cầu.

Dù vậy, thị trường tài chính vẫn giữ tâm lý dè dặt. Cổ phiếu Boeing từng giảm gần 4% sau khi thông tin được công bố do quy mô hiện tại chưa đạt kỳ vọng mà giới đầu tư từng đặt cược trước đó.

Ngoài câu chuyện đơn hàng, Boeing vẫn đối mặt nhiều rào cản lớn tại Trung Quốc, đặc biệt là vấn đề bảo trì, dịch vụ hậu mãi và nguy cơ Mỹ tiếp tục siết xuất khẩu công nghệ, linh kiện hàng không.

Giới chuyên gia nhận định Bắc Kinh có thể sử dụng các hợp đồng Boeing như một công cụ cân bằng thương mại và hạ nhiệt căng thẳng với Washington, nhưng chưa đồng nghĩa cánh cửa đã hoàn toàn mở trở lại với hãng sản xuất máy bay Mỹ.

Trong bối cảnh cạnh tranh hàng không ngày càng gắn chặt với địa chính trị, cuộc đua giữa Boeing, Airbus và tham vọng nội địa hóa của COMAC được dự báo sẽ còn quyết liệt hơn trong nhiều năm tới.