Doanh nghiệp nước ngoài ở Trung Quốc “khó thở” vì thuế quan kép

Các nhà sản xuất nước ngoài ở Trung Quốc đang phải trả thuế quan 125% để nhập khẩu linh kiện và tiếp đó là thuế quan 145% để xuất khẩu hàng thành phẩm sang Mỹ...

Việc bị áp thuế quan kép đang khiến các doanh nghiệp lao đao, theo báo Financial Times. Các công ty nước ngoài và liên doanh hiện chiếm gần 1/3 tổng kim ngạch thương mại của Trung Quốc, đây là tín hiệu cho thấy mức độ ảnh hưởng của thuế quan đối với các công ty này rất lớn. Các công ty lớn của Mỹ như Apple và Tesla cũng như nhiều nhà sản xuất nước ngoài khác đã đầu tư vào Trung Quốc với tư cách một công xưởng sản xuất.

Các công ty này thường nhập khẩu nguyên liệu hoặc linh kiện từ Mỹ để lắp ráp thành các sản phẩm sau đó xuất khẩu. Theo các nhà kinh tế, mô hình này khiến các doanh nghiệp nước ngoài và liên doanh ở Trung Quốc phải đối mặt với khả năng phải trả cả thuế quan của Mỹ và Trung Quốc đối với cùng một loại hàng hóa.

Trong thời kỳ tổng thống thứ hai này, ông Trump đã áp thuế quan 145% lên hàng hóa Trung Quốc và Bắc Kinh áp thuế 125% lên hàng hóa Mỹ để trả đũa. Theo Heiwai Tang - Giám đốc Viện toàn cầu Châu Á tại Đại học Hong Kong, các công ty nước ngoài thực sự đang ở trong tình thế góng kim tại thị trường Trung Quốc. Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chiếm 980 tỷ USD trong kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc trong năm ngoái, tương đương 1/4, và 820 tỷ USD trong kim ngạch nhập khẩu, tương đương hơn 1/3 theo dữ liệu từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc và tính toán của Financial Times.

Ông Jacob Rothman - CEO của công ty Velong Enterprises chuyển sản xuất đồ dùng nhà bếp và sản phẩm gia dụng tại Trung Quốc để cung cấp cho các nhà bán lẻ Mỹ bao gồm Walmart - cho biết công ty nhập khẩu một loại nhựa gọi là Tritan từ công ty Eastman có trụ sở tại Mỹ.

“Chúng tôi bị đánh thuế quan hai lần đối với các sản phẩm có vật liệu này. Một lần khi nhập khẩu vật liệu và một lần nữa khi xuất khẩu thành phẩm”, ông Rothman nói.

Ông cho biết Trung Quốc đã miễn thuế nếu sản phẩm cuối cùng được xuất khẩu trở lại Mỹ trong một khoảng thời gian nhất định, nhưng không miễn thuế nếu sản phẩm được xuất khẩu sang các quốc gia khác ngoài Mỹ.

Các nhà kinh tế cảnh báo rằng cuộc chiến thương mại có thể khiến dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Trung Quốc tiếp tục giảm, sau khi đã giảm 27,1% vào năm 2024 nếu tính theo giá trị nhân dân tệ - theo số liệu của Bộ Thương mại nước này.

“Đối với các doanh nghiệp muốn vào Trung Quốc để phục vụ thị trường Trung Quốc, họ vẫn có thể đến. Nhưng nếu mục tiêu của doanh nghiệp là phục vụ các thị trường khác, đặc biệt là Mỹ, họ sẽ chịu tổn hại rất nhiều. Vì vậy, doanh nghiệp cần xem xét lại chiến lược toàn cầu của mình”, ông Qiu Dongxiao - trưởng Khoa kinh tế tại Đại học Lingnan ở Hồng Kông nhận định.