#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Điều khoản "nhượng bộ" nào chờ Trump tại Busan?

Cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình tại Busan được xem như phép thử cho “đình chiến” Mỹ - Trung — nơi mỗi cái bắt tay đều ẩn chứa toan tính chiến lược hơn là thiện chí ngoại giao.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến sẽ đạt được một thỏa thuận “hạ nhiệt” thương mại trong cuộc gặp ngày 30/10 tại Busan (Hàn Quốc), tạm thời đặt dấu chấm lửng cho cuộc chiến kinh tế lớn nhất thế giới – ít nhất là trong ngắn hạn.

Theo các nguồn tin ngoại giao, hai bên đang chuẩn bị ký kết một thỏa thuận dỡ bỏ một phần thuế quan, phí và hạn chế xuất khẩu, mở ra “khoảng nghỉ” cho thương mại toàn cầu. Mỹ được cho là sẽ giảm thuế nhập khẩu một số mặt hàng, phê duyệt thương vụ bán TikTok, và nới lỏng kiểm soát với các sản phẩm chứa fentanyl. Đáp lại, Trung Quốc dự kiến tăng mua nông sản Mỹ, đặc biệt là đậu tương, đồng thời tạm dừng áp dụng quy định kiểm soát xuất khẩu đất hiếm – nguồn vật liệu chiến lược vốn là “vũ khí mềm” của Bắc Kinh.

Thỏa thuận này được xem là bước ngoặt không chỉ trong thương mại mà còn ở các lĩnh vực chiến lược như chất bán dẫn và vận tải biển, những khu vực đang trở thành “quân cờ mặc cả” giữa hai siêu cường. Tuy nhiên, giới phân tích nhận định đây chỉ là một lệnh ngừng bắn ngắn ngủi, không đủ để đảo ngược tiến trình “tách rời có kiểm soát” giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới.

Cuộc gặp tại Busan cũng là lần đầu tiên ông Trump và ông Tập đối thoại trực tiếp kể từ khi Nhà Trắng đổi chủ hồi tháng 1, sau gần một năm hai bên luân phiên áp – gỡ thuế, siết – nới trừng phạt. Chín tháng qua, thuế nhập khẩu Mỹ đối với hàng Trung Quốc có thời điểm vọt lên 145%, còn Bắc Kinh đáp trả bằng cách hạn chế xuất khẩu đất hiếm, nguyên liệu thiết yếu cho công nghiệp quốc phòng và công nghệ cao.

Tuy vậy, các cuộc đàm phán mới nhất tại Kuala Lumpur đã mở ra “khe cửa hẹp” cho thỏa hiệp, khi cả hai bên cùng chịu sức ép phải ổn định quan hệ để tránh tổn thất kinh tế sâu hơn. Một ngày trước thượng đỉnh, ông Trump bất ngờ phát tín hiệu nhượng bộ, cho biết sẵn sàng thảo luận về việc cho phép Trung Quốc tiếp cận bộ vi xử lý AI Blackwell của Nvidia – con bài mà Washington trước đó kiên quyết giữ chặt. Đáp lại, Bắc Kinh cam kết hoãn mở rộng quy định cấp phép xuất khẩu đất hiếm trong ít nhất một năm và xem xét điều chỉnh sau đó.

Trung Quốc cũng đã tái khởi động mua đậu tương Mỹ, giúp ông Trump ghi điểm với cử tri nông nghiệp trong bối cảnh bầu cử đang cận kề. Thị trường phản ứng ngay lập tức: chứng khoán Mỹ và Trung Quốc đồng loạt tăng điểm, phản ánh kỳ vọng tích cực nhưng cũng phảng phất lo ngại về độ bền của thỏa thuận.

Cả hai bên đều tin mình đang ở thế chủ động. Giới hoạch định chính sách Trung Quốc cho rằng Bắc Kinh giờ đây vững vàng hơn nhiều so với nhiệm kỳ đầu của ông Trump, nhờ nền tảng công nghệ tự chủ, đặc biệt trong lĩnh vực chip và AI. Ngược lại, Washington nhìn nhận cuộc gặp tại Busan là “phép thử chính trị” với ông Trump, giữa áp lực phải cứng rắn từ phe bảo thủ trong Đảng Cộng hòa và nhu cầu ổn định kinh tế trong nước.

Ngoài thương mại, Ukraine cũng sẽ là một chủ đề nhạy cảm. Ông Trump dự kiến yêu cầu Bắc Kinh hạn chế hỗ trợ Moscow, dù giới quan sát nhận định khả năng này thấp, bởi Trung Quốc đang gắn kết kinh tế chặt chẽ hơn với Nga – với kim ngạch thương mại song phương đạt 245 tỷ USD năm 2024, tăng 68% so với 2021.

Rõ ràng, thỏa thuận tại Busan – nếu đạt được – sẽ chỉ là bước tạm lắng trong cuộc đối đầu dài hơi. Những bất đồng cốt lõi về công nghệ, an ninh và ảnh hưởng địa chính trị vẫn còn nguyên. Song, mỗi lần bắt tay giữa Trump và Tập vẫn khiến thế giới phải dõi theo, bởi nó có thể làm chao đảo cán cân quyền lực toàn cầu chỉ trong một ngày.