Điện "nóng", cổ phiếu "nguội"

Biến động địa chính trị Trung Đông siết chặt dòng tiền, kết hợp với chi phí nguyên liệu đầu vào tăng cao, đang buộc giới đầu tư phải bóc tách lớp sơn hào nhoáng của nhóm "cổ phiếu phòng thủ" để nhìn thẳng vào rủi ro thực tế.

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán rung lắc mạnh bởi áp lực từ bên ngoài và dòng tiền suy yếu, nhóm cổ phiếu điện cũng không tránh khỏi làn sóng điều chỉnh. Nhiều mã lớn như REE, POW, NT2, PGV hay VSH đồng loạt giảm giá cùng xu hướng chung của thị trường.

Tuy nhiên, phía sau diễn biến ngắn hạn là những thay đổi đáng chú ý của ngành điện khi nhu cầu tiêu thụ đang tăng nhanh hơn dự báo.

Theo các số liệu mới nhất, sản lượng điện tiêu thụ trong 5 tháng đầu năm 2026 được dự báo tăng khoảng 8,7% so với cùng kỳ, cao hơn đáng kể mức tăng của quý I. Động lực đến từ nhu cầu sản xuất công nghiệp phục hồi và thời tiết nắng nóng kéo dài trên diện rộng.

Trước diễn biến này, nhiều tổ chức phân tích đã nâng dự báo tăng trưởng nhu cầu điện năm 2026 lên khoảng 8%, cao hơn các ước tính trước đó.

El Nino trở thành biến số lớn

Bên cạnh nhu cầu điện tăng mạnh, xác suất El Nino quay trở lại trong nửa cuối năm cũng tăng lên đáng kể.

Nếu kịch bản này xảy ra, các nhà máy nhiệt điện có thể hưởng lợi nhờ nhu cầu huy động cao hơn, trong khi nhóm thủy điện đối mặt nguy cơ suy giảm sản lượng do lượng nước về hồ thấp hơn bình thường.

Dù vậy, giới chuyên môn cho rằng nguy cơ thiếu điện diện rộng vẫn chưa phải kịch bản chính. Hệ thống điện quốc gia hiện vẫn duy trì khả năng đáp ứng nhu cầu, song áp lực cung ứng có thể gia tăng vào các giai đoạn cao điểm.

Giá điện tiếp tục đi lên

Một điểm đáng chú ý khác là giá điện trên thị trường phát điện cạnh tranh (CGM) đang duy trì xu hướng tăng.

Trong những tháng đầu năm, giá điện bình quân tăng mạnh nhờ nhu cầu tiêu thụ cao và chi phí đầu vào như than, khí tiếp tục leo thang. Đây là yếu tố hỗ trợ trực tiếp cho kết quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp phát điện.

Các tổ chức phân tích đã nâng dự báo giá CGM năm 2026, phản ánh tác động từ nhu cầu điện tăng, giá nhiên liệu cao và khả năng El Nino xuất hiện sớm hơn dự kiến.

Cổ phiếu nào sáng cửa?

Trong nhóm điện, POW và REE tiếp tục được đánh giá tích cực nhờ triển vọng tăng trưởng dài hạn.

Với POW, triển vọng đến từ các dự án điện khí mới cùng khả năng cải thiện sản lượng huy động. Trong khi đó, REE được hỗ trợ bởi danh mục năng lượng đa dạng, giúp giảm bớt tác động tiêu cực từ thủy điện khi thời tiết bất lợi.

Ở chiều ngược lại, NT2, QTP hay PPC vẫn đối mặt một số rủi ro liên quan đến sản lượng, chi phí vận hành và kế hoạch bảo trì nhà máy.

Đáng chú ý, nếu El Nino diễn biến mạnh hơn dự báo và nguy cơ thiếu điện gia tăng, nhóm nhiệt điện như POW, NT2, QTP có thể hưởng lợi rõ rệt hơn. Ngược lại, các doanh nghiệp phụ thuộc lớn vào thủy điện sẽ chịu áp lực lớn hơn về doanh thu và lợi nhuận.

Dù vậy, trong bối cảnh thị trường chung còn nhiều biến động, diễn biến cổ phiếu điện nhiều khả năng sẽ tiếp tục phân hóa thay vì hình thành một con sóng tăng đồng thuận như các giai đoạn trước. Nhà đầu tư vì thế cần tập trung vào triển vọng riêng của từng doanh nghiệp thay vì đặt cược vào toàn ngành.