#Hàng hóa

24HMONEY đã kiểm duyệt

Điện mặt trời và “cửa ải” EVN: Dân cần minh bạch, không rào cản

Việc EVN kiến nghị bổ sung chế tài xử phạt không hẳn là làm khó người dân, nhưng chính sách chỉ có sức thuyết phục khi lắng nghe và giải đáp những băn khoăn chính đáng để điều chỉnh nghị định hợp lý hơn.

Đề xuất bổ sung chế tài xử phạt của EVN đối với việc lắp đặt điện mặt trời mái nhà không thông báo đã thổi bùng một làn sóng tranh cãi trong dư luận, với những câu hỏi thẳng thắn: "Mặt trời đâu phải của riêng EVN?". Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đằng sau động thái này là những vấn đề cốt lõi về an ninh năng lượng quốc gia và an toàn hệ thống điện.

Vì sao phải thông báo? Lời cảnh báo về những hệ lụy tiềm ẩn

TS Nguyễn Huy Hoạch, chuyên gia năng lượng, chỉ ra rằng việc đăng ký điện mặt trời mái nhà không phải là một thủ tục hành chính vô nghĩa, mà là một yêu cầu cần thiết để ngăn ngừa ít nhất 3 hệ lụy nghiêm trọng:

Rủi ro từ nguồn điện phân tán: Việc hàng chục nghìn hệ thống điện mặt trời hoạt động "ngầm" có thể đe dọa an toàn vận hành lưới điện. Nhiều hệ thống sử dụng inverter hòa lưới nếu không có thiết bị chống phát ngược đạt chuẩn (anti-islanding), có thể gây nguy hiểm cho công nhân sửa chữa, chập cháy thiết bị và gây dao động điện áp trên toàn khu vực.

Khó khăn trong quản lý hệ thống: Điện mặt trời mái nhà được coi là một nguồn điện phân tán. Nếu không nắm rõ công suất, EVN sẽ gặp khó khăn trong việc điều độ, quy hoạch và đầu tư lưới điện. Đặc biệt, với mục tiêu 50% hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà vào năm 2030, tổng công suất có thể lên đến 140 GW, tạo ra những biến động phụ tải lớn, đe dọa sự ổn định của lưới điện quốc gia.

Thất thu ngân sách và phá vỡ quy hoạch: Nhiều hệ thống điện mặt trời mái nhà có công suất lớn, thậm chí cho thuê hoặc bán điện nội bộ. Nếu không có cơ chế quản lý, nhà nước sẽ thất thu thuế, đồng thời không thể kiểm soát chính xác quy mô, sản lượng để đưa ra các quy hoạch phát triển nguồn điện phù hợp.

Do đó, việc bổ sung chế tài xử phạt không phải để gây khó khăn, mà nhằm tạo tính ràng buộc pháp lý, đảm bảo mọi hệ thống đều được quản lý thống nhất, phù hợp với thông lệ quốc tế.

Lắng nghe để điều chỉnh: Đừng để "ý tốt" thành "rào cản"

Mặc dù việc thông báo là cần thiết, chuyên gia cũng thẳng thắn chỉ ra những bất cập trong cách tiếp cận của ngành điện. "Tư duy của ngành điện hiện nay hơi mang tính áp đặt", ông Hoạch nhận định. Điều này đã dẫn đến tâm lý bức xúc và nghi ngại từ phía người dân, tạo ra rào cản vô hình cho việc phát triển năng lượng sạch.

Để giải quyết vấn đề này, EVN không chỉ cần đưa ra các quy định, mà còn phải cải thiện cách thức tương tác với người dân. Cụ thể:

Tăng cường truyền thông: Giải thích rõ ràng về những lợi ích và rủi ro nếu không đăng ký, giúp người dân hiểu đúng nguyên tắc và tầm quan trọng của việc tuân thủ.

Hoàn thiện thủ tục: Xây dựng hệ thống đăng ký trực tuyến đơn giản, thuận tiện, cho phép người dân hoàn thành thủ tục chỉ bằng một vài thao tác.

Lắng nghe và điều chỉnh: Tiếp nhận những băn khoăn, thắc mắc của người dân để cân nhắc sửa đổi nghị định, tìm ra giải pháp vừa đảm bảo an toàn hệ thống, vừa không gây khó khăn cho người dân.

Cuối cùng, chuyên gia nhấn mạnh rằng, yêu cầu khai báo là bước đi đúng đắn, nhưng cách thức triển khai mới là yếu tố quyết định. Một xã hội văn minh là xã hội biết lắng nghe và điều chỉnh, để những quy định không trở thành rào cản, mà là động lực cho sự phát triển bền vững.