Điểm số thăng hoa, lợi nhuận "mất tích"

Thị trường chứng khoán năm 2025 tăng điểm nhưng phần lớn nhà đầu tư cá nhân vẫn “trắng tay”, khi hơn 90% tài khoản không có lãi đáng kể do dòng tiền phân hóa mạnh và bẫy tâm lý hành vi. Dragon Capital cho rằng giai đoạn khó khăn này đang mở đường cho một chu kỳ mới từ 2026, với cơ hội dài hạn đến từ tiêu dùng, hạ tầng, làn sóng IPO chất lượng và triển vọng nâng hạng thị trường, đòi hỏi nhà đầu tư phải thay đổi tư duy sang kỷ luật và tầm nhìn dài hạn.

Dù thị trường duy trì nhịp tăng tích cực, các chuyên gia cho biết hơn 90% tài khoản nhà đầu tư cá nhân trong năm 2025 không ghi nhận lợi nhuận đáng kể, phần lớn chỉ quanh ngưỡng dưới 10% – một con số phơi bày rõ độ lệch giữa đà tăng chỉ số và khả năng sinh lời thực tế của số đông.

Tại sự kiện Investor Day chiều 26/1, ông Võ Nguyễn Khoa Tuấn – Giám đốc nghiệp vụ cấp cao mảng chứng khoán của Dragon Capital – cho biết, qua trao đổi với các đồng nghiệp tại nhiều công ty chứng khoán, hơn 90% tài khoản nhà đầu tư cá nhân trong năm 2025 được ghi nhận không có lãi hoặc chỉ đạt mức sinh lời dưới 10%.

Theo ông Khoa Tuấn, số tài khoản đạt mức lợi nhuận từ 20% trở lên – tương đương hoặc vượt mức tăng của các chỉ số thị trường – là rất hiếm hoi. Thực tế này phơi bày rõ khoảng cách ngày càng lớn giữa đà đi lên của chỉ số và hiệu quả đầu tư thực tế của phần đông nhà đầu tư cá nhân.

Cùng quan điểm, ông Lê Anh Tuấn – Tổng Giám đốc Dragon Capital – nhận định 2025 là một năm “khó kiếm tiền”, khi dòng tiền trên thị trường phân hóa mạnh mẽ. Thống kê cho thấy chỉ khoảng 17% số cổ phiếu tăng vượt VN-Index, khiến việc chọn đúng cổ phiếu trở thành bài toán đầy thách thức đối với nhà đầu tư cá nhân.

Ông Lê Anh Tuấn - Tổng Giám đốc Dragon Capital

Lý giải nghịch lý “thị trường tăng nhưng tài khoản không tăng”, ông Lê Anh Tuấn cho rằng nguyên nhân cốt lõi nằm ở tâm lý hành vi. Nhà đầu tư cá nhân thường “gồng lỗ” rất giỏi nhưng lại vội vàng chốt lời. Xét trên phương diện toán học, chiến lược đầu tư như vậy gần như chắc chắn dẫn tới hiệu quả kém trong dài hạn.

Từ thực tế này, lãnh đạo Dragon Capital khuyến nghị, nếu không thể dành 2–3 tiếng mỗi ngày để nghiên cứu thị trường, doanh nghiệp và báo cáo tài chính, nhà đầu tư nên cân nhắc ủy thác cho các quỹ đầu tư chuyên nghiệp. Lợi thế của tổ chức quản lý quỹ không nằm ở việc chọn cổ phiếu “siêu việt”, mà ở kỷ luật đầu tư, quy trình chuẩn hóa và khả năng kiểm soát cảm xúc trong mọi điều kiện thị trường.

Ở góc nhìn dài hạn, Dragon Capital cho rằng năm 2026 sẽ mở ra bối cảnh thuận lợi hơn đáng kể so với năm 2025. Chiến lược đầu tư giai đoạn tới được xác định xoay quanh hai trụ cột tiêu dùng và hạ tầng – những lĩnh vực hưởng lợi trực tiếp từ sự phục hồi của sức mua nội địa và việc đẩy mạnh đầu tư công.

Với lợi nhuận doanh nghiệp dự kiến tăng trưởng khoảng 19%, mặt bằng định giá P/E của thị trường sẽ quay về mức trung bình lịch sử, tạo nền tảng hấp dẫn cho chiến lược tích sản dài hạn. Song song đó, thị trường được kỳ vọng đón làn sóng IPO quy mô lớn của các tập đoàn tư nhân chất lượng cao, với khoảng 28 tỷ USD vốn hóa mới trong thời gian tới.

Theo đó, quy mô vốn hóa thị trường có thể tăng gấp đôi vào năm 2030, từng bước giải quyết tình trạng thiếu hụt “hàng hóa” chất lượng. Thanh khoản hiện đã vượt giai đoạn cao điểm năm 2021, nhưng vẫn chưa phải mặt bằng đỉnh, khi dư địa cải thiện trong 3 năm tới còn rất lớn.

Đáng chú ý, nút thắt ký quỹ trước giao dịch (pre-funding) đang được tháo gỡ thông qua mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP). Trên cơ sở này, khả năng Việt Nam được FTSE nâng hạng vào tháng 9/2026 là khá cao. Xa hơn, thị trường chứng khoán Việt Nam có thể được đưa vào danh sách theo dõi của MSCI Emerging Markets ngay trong năm 2026 và chính thức nâng hạng vào năm 2028 – bước ngoặt mang tính nâng cấp toàn diện cho thị trường vốn.

Tổng Giám đốc Dragon Capital nhấn mạnh, dù thị trường còn biến động trong ngắn hạn, nhưng bức tranh chu kỳ 3–5 năm tới vẫn rất tích cực. Nhà đầu tư cần kiên nhẫn, có tầm nhìn dài hạn và tập trung vào những chuyển dịch mang tính nền tảng của nền kinh tế.

Liên quan đến hiện tượng nhiều cổ phiếu giảm giá sau khi lên sàn, ông Võ Nguyễn Khoa Tuấn cho rằng, dù gây áp lực tâm lý trong ngắn hạn, diễn biến này giúp thị trường tái lập mặt bằng định giá hợp lý hơn. Thực tế, nhiều thương vụ IPO gần đây như Nông nghiệp Hòa Phát hay Hạ tầng GELEX vẫn ghi nhận lượng đăng ký mua vượt 100%.

Ông cũng dẫn chứng trường hợp TCBS: dù biến động mạnh trong giai đoạn đầu niêm yết, nhưng nếu nhà đầu tư kiên nhẫn nắm giữ 3–6 tháng, mức sinh lời đã vượt 20%. Bước sang năm 2026, với mặt bằng định giá hợp lý hơn, các thương vụ IPO được kỳ vọng sẽ hấp dẫn và chất lượng hơn.